Սոնա Արշունեցի

ՈՒԶՈՒՄ ԵՄ ՊԱՏՌԵԼ ԼՌՈՒԹՅԱՆ ՉԱԴՐԱՆ

Anna — Thu, 09 Jul 2009 11:56:10 GMT

ՈՒԶՈՒՄ ԵՄ ՊԱՏՌԵԼ ԼՌՈՒԹՅԱՆ ՉԱԴՐԱՆ

Ուզում եմ բերանս կոծկել, չխոսել,

Լռել ու լուռ էլ գնալ աշխարհից,

Բայց լռությունից ո՞վ է օգտվել

Հոգնել եմ նաեւ կեղծ լռությունից:

Այո, շատ երկար լռեցի, շատ՜ երկար... Ինչ որ կատարվում է Հայաստանում` կարող եմ ասել , որ երեւակայությունից վեր է ու ոչ թե լռել, այլ ժայթքել կարելի է: Ամեն օր հետեւում եմ բոլոր հեռարձակվող լուրերին ու մամուլին: ճիշտ է, երկար տարիներ Եվրոպայում եմ, բայց դա չի խանգարում, որ ապրեմ Հայաստանի թե լավ, թե վատ հոգսերով: Ինձ համար շատ թանկ է իմ երկիրը. ես կասեի` ոչ միայն ինձ համար: Կարող եմ ասել, որ շատ- շատերս հարկադրված ենք առայժմ մեր թանկ ժամանակը մեռցնել օտար հողում, որովհետեւ մեր ուսերին կրում ենք մեծ ծանրություն եւ պատասխանատվություն Հայաստանում ապրող հարազատների կյանքի, գոյատեւման, ուսման...մի խոսքով ամեն ինչի համար` հոգ տանելով հաճախ ոչ թե մեկ, այլ երկու, երեք ընտանիքների համար: Ես այս բարեգործություն չեմ համարում, այլ` պարտականություն: Տասներկու շնչից բաղկացած ընտանիքս դարձավ ՀՀՇ-ի կազմակերպած եղեռնի զոհերից մեկը եւ այսօր ստիպված ենք մեր թանկ տարիները օտար հողում անցկացնել, հայրենիքի կարոտը մեր սրտում: Այ սա է, որ ստիպեց ինձ պատռել լռության չադրան: Տհաճ է անգամ դիտել ու լսել ընդդիմություն կոչեցյալների կեցվածքն ընդհանրապես ու առանձնապես սահմանադրության հարցում: Ակամա գալիս եմ այն եզրահանգման, որ մեզ` հայերիս պետք չէ ուրիշ թշնամիներ ման գալ օտարների մեջ, երբ ցեցը ներսից է: Ինչպես ասում են " ծառի որդն եթե իրենից չլինի, ծառը հարյուր տարի կապրի": Սրանք այն որդերն են, որ համ ծառն են ուտում, համ էլ չեն հրաժարվում ծառի պտուղներից: ՈՒրիշ ինչ բնութագիր կարելի է տալ ժողովրդի ընտրյալին, որը ոչ մի բանի առաջ կանգ չեն առնում բաղձալի աթոռի մոլուցքով տարված, անգամ Եվրոպայի ամբիոնն են օգտագործում: Նրանք ու՞մ դեմ են պայքարում եւ ինչու՞, եթե վերջապես բան ունեն ասելու` ազգային ժողովի ամբիոնը չի՞ բավարարում (եթե իհարկե ունեն) , որ փողոցն են ընտրել asparez:
Ժողովուրդ, ընդդիմություն կոչվածը ձեզ համար չէ որ տանջվում, ջանք ու եռանդ չի խնայում ... նրանցից յուրաքանչյուրը լավագույն դեպքում իրեն է տեսնում պրեզիդենտ, իսկ եթե ոչ` գոնե ազգային ժողովի աթոռից չզրկվեն: Ձեզ դարձրել են կենդանի թիրախ` օգտագործում իրենց նպատակների համար, դուք էլ միամիտ` նրանց համար դրոշակ եք ծածանում ու ծափահարում: Այո, նրանց հույսը դուք եք, ձեր ձայները, որ հաջորդ ընտրությանն էլ ապահովված լինեն, հազարավոր դոլլարներ գրպանեն. սա անբարոյական է: եթե այդքան ժողովրդի մասին մտածում են ինչու՞ չեն հրաժարվում պատգամավորին հասանելիք գումարներից . միթե սա կոռուպցիայի վառ օրինակ չի: Միթե՞ այսպիսի վարք պետք է ունենա ժողովրդի ընտրյալը. բանսարկու կնոջ նման( չեմ ուզում անունները թվել, որովհետեւ նրանք բոլորն էլ մեկ են) ցեխ շպրտելով նախագահի վրա , իրենց գործողություններով ամեն ձեւով խոչընդոտում են նրա բնականոն աշխատանքը: Այս իրավիճակի համար մեղավորներ ենք փնտրում, երբ մեղավորը մենք ենք ժողովուրդ: Մենք ինչպես հարկն է չենք կարողանում մեծարել մեր մեծերին, թիկունք կանգնել, որ նա իր անելիքն իմանա, ձեռքերն ազատ լինեն , իր շուրջբոլորը մաքրել իմանա` իր իմացած արժանավորին որեւէ պաշտոնի նշանակելու հարցում... Քննադատել բոլորն էլ կարող են: Մենք նրան զրկել ենք ազատ աշխատելու հնարավորությունից: Այս է ճշմարտությունը: Մենք մեր թեթեւ ձեռքով որոշում ենք մեր բախտը, մեր երեխաների, ազգի բախտը: Ինչու՞, ինչու՞ ենք կաշառվում ու թույլ տալիս, որ մեր բախտնը տնօրինեն այս բախտախնդիր, կիսագրագետ, թալանչիները... Նրանց համար ոչ <Հայ-Դատ>, ոչ Ղարաբաղի հարց , ոչ էլ քո կեցությունը` սոված էս, թե կուշտ, կարեւոր չի. նրանց աթոռ, դիրք ու դոլլարներ են պետք: Իրենց ազնիվի պիտակ են կպցրել` ընտրակեղծիք են շահարկում, երբ իրենց ձեռքերն էլ այդքան մաքուր չեն, իսկ ցույցեր ճնշելն ավելի դաժան ձեւով ու ձերբակալություններ հենց բուն Եվրոպայում բացառված չի: Ժամանակն է, որ ազգային ժողովը օրենք մշակի, որ նման ժողովրդի ընտրյալները գիտակցեն ստացած ձայնի պատասխանատվությունը եւ չաշխատելու դեպքում զրկվեն նախ աշխատավարձից, հետո` մանդատից : Շատ վաղուց էր հասունացել այս նամակը գրելու ցանկությունը, բայց սահմանադրության շուրջ ընթացող բանավեճերը, բոյկոտը, հանրահավաք հրավիրելը, նարնջագույն հեղափոխության կոչեր անելը դուրս եկավ իմ ըմբռնումների շրջանակներից: Նորից եմ կրկնում. ժողովուրդ թույլ մի տուր, որ քո բախտը տնօրինեն այս բախտախնդիր , կիսագրագետ, թալանչիները : Ձայն տալուց առաջ մտածիր ազգիդ մասին, երեխայիդ մասին, քո մասին, ձայնդ տուր արժանավորին: ՈՒզում եմ հնչեցնել Ե. Չարենցի «ով հայ ժողովուրդ, քո միակ փրկությունը քո հավաքական ուժի մեջ է» պատգամը, որի համար կյանքով հատուցեց: Այսօր, եթե պոետը կենդանի լիներ` բնավ չէր ցանկա իր երազած հավաքական ուժի մեջ նման մարդուկներ հայտնվեին:
Ես Ղարաբաղցի չեմ, բայց ինձ համար շատ թանկ է Ղարաբաղը` իմ կյանքից էլ է թանկ : Բոլոր հարցերը մնում են «հայ - դատ»-ի, Ղարաբաղի ստվերում: Իսկ ինչ մնում է Ռոբերտ Քոչարյանի մասին` ես կասեյի. շնորհակալություն, սիրելի պրեզիդենտ, որ օժտված եք երկաթյա կամքով: Ձեր մեջ տեսնում եմ անձնուրաց հայ մարդու եւ առաջնորդի: Ես հոգեւոր մեծ բավականություն ստացա Ստրասբուրգում արտասանած Ձեր ելույթից: Այսօր , երբ ցեղասպան թուրքն արյունոտ ձեռքերով փորձում է սողոսկել Եվրոպա, այժմ քան երբեւէ ազգի հավաքական ուժն է հաղթանակի միակ գրավականը, որի համար հարկավոր է մի քիչ հայ լինել եւ ուրիշ ոչինչ :

ԱՄԱՆՈՐՅԱ ՄԱՂԹԱՆՔՆԵՐ
-------------------------------------------------------------
http://hayeren.hayastan.com/sona/sona1.html
Օգտվելով ընձեռնված հնարավորությունից ուզում եմ իմ ամանորյա շնորհավորանքները հղել "Ազգ" թերթի խմբագիր պարոն Ավետիքյանին, լրագրողական ողջ անձնակազմին, թերթ, որ կրելով "Ազգ" խորագիրը, հավատարիմ է իր կոչմանը, ինչպես ազգային գաղափարախոսության, հոգևոր արժեքների, այնպես էլ ներքաղաքական հարցերի ճշմարիտ ու հետևողական լուսաբանմանը: Լինելով հայրենիքից հեռու, իմ իմֆորմացիոն ծարավը հագեցնում եմ համակարգիչում եղած ինչպես սփյուռքում տպագրվող հայատառ մամուլով, այնպես էլ Հայաստանյան: Խոստովանեմ, որ շատ լրատվամիջոցներ են սնվում "Ազգ"-ից' վերատպելով այն հույժ կարևոր նյութերը, որ որ բարձրացրել է թերթը: Եվ վերջապես շատ գովելի է, որ թերթը հաճախակի իր կայքէջում հյուրնկալելով մեր բարձրաստիճան այրերին, հնարավորություն է տալիս անմիջական կապ հաստատել ընթերցողի հետ, և ակնկալել նրանց հուզող հարցերի պատասխանները: Ահա ևս մեկ հնարավորություն, որ տվեց թերթը մեր ամանորյա շնորհավորանքներն ուղղելու մեզ հարազատ մարդկանց և քանի որ իմ ողջ ազգն է ինձ համար շատ սիրելի ու հարազատ, ես կկամենայի մաղթել իմ ազգին սեր, միություն, միաբանություն ազգային գաղափարների շուրջ, ինչպես սփյուռքում, այնպես էլ հայրենիքում, վեր կանգնել նեղ անձնական շահերից և գլոբալիզացիայի խելահեղ այս դարում պահպանել մեր ազգային դիմագիծը, աշխարհի որ ծեգում էլ լինենք, նպաստենք, նեցուկ լինենք մեր երկրի բարօրության, հզորացման, Ղարաբաղի հարցի, մեր պահանջատիրության արդար դատին:
Ամուր քրիստոնեական հավատք ու անձնուրաց հայրենասիրություն.
Լինենք հավաքական այն ուժը, որ երազել է Մեծն Չարենցը:

(Իմ "Զարթնիր, Չարենց" բանաստեղծությունից)

Հավաքական ուժն է ազգի գաղափարը քո անմեռ.

Փրկությունն այս է հայի, միակ ճանապարհը մեր

Ողորմություն ումի՞ց հայցենք, որ պաշտպանի դավերից,

Մեր կռիվը պիտի կռվենք, սա եկած է դարերից...

Ես իմ ամանորի մաղթանքներն եմ ուզում հղել այստեղ' սփյուռքում ինձ համար շատ թանկ մարդկանց, որոնց հետ բախտ է վիճակվել շփվել ու ճանաչել. մեր այն հայրենակիցներին, որոնց կատարած ազգանվեր գործունեությունն անգնահատելի է, այն նվիրյալներին, ովքեր լծված են "Հայ -Դատի" սուրբ գործին, անուններ, որոնց անունը պետք է գրվի մեր ազգի պատմության էջերում ոսկյա տառերով.
Հիլդա Չոբոյան Եվրոպայի "Հայ -Դատի" գրասենյակի ադենապետ, Ալեկո Պեզիկիան, Մուրադ Փափազիան, Թալին Թաշչիան, Նուբար Մինասիան և էլի ու էլի շա՜տ շատերին...
Փառք ու պատիվ նրանց: Փառք ու պատիվ այն մայրերին, ովքեր ծնել ու սնել են իրենց զավակների մեջ ազգային մտածողությունը: Տա Աստված, որ հայ մայրերի արգանդից միայն այսպիսի զավակներ ծնվեն: 2007թվականը թող դառնա մեր ազգի բոլոր իղձերի ու երազանքների իրականացման տարի:
ՇՆՈՐՀԱՎՈՐ ԱՄԱՆՈՐ ՈՒ ՍՈՒՐԲ ԾՆՈՒՆԴ ՍԻՐԵԼԻՆԵՐՍ:

ՇՆՈՐՀԱՎՈՐՈՒՄ ԵՄ ՄԵՐ ՄՏԱՎՈՐԱԿԱՆՈՒԹՅԱՆԸ,

--------------------------------------------------------------------------------------------
Որ շատ փորձեցին գրել Հայաստանի Օրհներքը, բայց ցավոք ոչինչ չստացվել:
Երկար ժամանակ մտածում էին արդյոք կա մի պոետ, որ կարողանա այս
էշը ջրից հանել, բայց ավաղ... Տարակուսած իրար երես նայեցին ու վերջն էլ
եկան այն եզրակացության, որ մենք լինելով այսքան տաղանդավոր, ազգ էլ մեր
ինչին է պետք Օրհներք կոչվածը: Անգամ թուրքական մամուլը ծաղրեց:
Ես էլ մտածեցի, թե ինչ կլինի, որ իմ դարակում մի Օրհներգ է վաղուց
ննջում, վերցնեմ ու ուղարկեմ, միգուցե հավան կենան, մարդ էս էլի...

ՀԱՅԱՍՏԱՆ

(Օրհներգ)

Փառք ու պատիվ քեզ իմ անուշ Հայաստան

Հույսի կամուրջ ողջ աշխարհի հայության

Ապրիր հավերժ, գովքդ երգենք դարեդար,

Ազատ, անկախ հայի միակ դու պատվար:

Զավակներդ բազկի ուժով հաղթական

Մեր պապերի արյուն ճամփեքով անցան.

Հողմերի դեմ մաքառեցին' ժայռ դարձան,

Քո հուներից վարարեցին' գետ դարձան,

Սերմ դարձան ու ցանվեցին աշխարհով մեկ

Չծնկեցին սակայն երբեք ու երբեք.

Մոխիրներից մեր հավատքով խոյացանք,

Սուրբ Մաշտոցի գիր-գրոցով ամրացանք,

Նարեկացու հանգ ու վանկով հիացանք,

Անդրանիկի ու Նժդեհի

Թրի զարկով անսասան,

Կերտեցիք քո լույսի ճամփան,

Հույսի ճամփան Հայաստն:

կրկներգ
(((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((
Էս բանաստեղծությունը կրկներգ էլ ունի, բայց չեմ գրում, մտածում եմ.
Բա որ չհավանեն? մարդ ես էլի... Բայց հետաքրքրության համար ասեմ, որ անզուգական է:
Իսկ թե հանկած որ հավանեն, թող գրեն ինձ, ամոթ չանեն,
Ես կթողնեմ իմ նոր հասցեն E-mail: avag_edik@yahoo.fr

ՄԱՂԹԱՆՔՆԵՐՈՎ ԱՄԱՆՈՐԻ

ՁԵԶ Է ԳՐՈՒՄ ՄԻ ՀԱՅՈՒՀԻ

ԿԵՍԸ ԿԱՏԱԿ, ԻՍԿ ԿԵՍԸ ԼՈՒՐՋ

ՍՐՏՈՒՄ ՀԱԶԱՐ ԵՐԳ ՈՒ ԱՆՈՒՐՋ...

ճԱՄՓԱՆ ԲԱՑԵՔ ՆՈՐ ՕՐՀՆԵՐԳԻ

ՀԻՄՆԸ ԹՆԴԱ ՀԱՅՐԵՆԻՔԻ

ՇՆՈՐՀԱՎՈՐ ԱՄԱՆՈՐ ՈՒ ՍՈՒՐԲ ԾՆՈՒՆԴ ՀԱՅՐԵՆԻՔ

ՇՆՈՐՀԱՎՈՐ ՁԵՐ ՏՈՆԸ ՍԻՐԵԼԻ ՄԱՅՐԵՐ
Մաղթում եմ Ձեզ անսահման երջանկություն, առողջություն և մեծ սեր,
սեր, որ մարդն ամփոփել է մի բառով' սիրտ այրող մի զորեղ բառով, բայց
զգացել է այդ հատիկ բառի մեծ վեհությունն ու սրբությունն, ու հենց սիրով է
աշխարհը կանգուն, հենց սիրով է մարդն արարում իր էությունն ու
իմաստնությունը, խաղաղությունն ու հավերժությունը... սեր, սեր, անսահման սեր...
բոլոր մայրերին: Չոր անապատն էլ թող դառնա մայրիկ, իմանա որդուց ի՞նչ կա քաղցրիկ:

Ողջ գարուններն ու ժպիտները

Ձեզ,

Ողջ համբյուրներն ու իմ երգերը

Ձեզ,

Վաղ գարնան բուրող ծաղկանց բույրը

Ձեզ,

Զով այգաբացի ջերմ շողերը

Ձեզ

Ձեզ, Հայոց մայրեր,

Գեղ ու լուսերես...

ՀԱՐԳԵԼԻ ԱՐՄԵՆ ՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆՅԱՆ
---------------------------------
ՈՒրախալի է, որ Դուք եք "ԱԶԳ"-ի Ֆորումի հյուրը և ես կկարողանամ օգտվել ընձեռնված հնարավորությունից ու ձեզ հաղորդակից դարձնել իմ "Իմ իրավունքը" հոդվածին, որը ամիսներ առաջ ես ուղարկեցի "ԱԶԳ" -ին, բայց արձագանք չունեցավ, թերթը չուզեց Տ. Մուկուչյանի հեղինակության
վրա ցեխ շպրտել: Բայց ես հարկ եմ համարում բարձրաձայնել այդ հարցը կրկին, և անաչառ պատասխանն եմ ակնկալում Ձեզանից: Եթե մենք իրոք ուզում ենք դառնալ իրավական երկիր ու փորձում ենք հայ քաղաքացուն հաղորդ դարձնել իր իսկ իրավունքներին, ինչպե՞ս կարելի է հեռուստատեսությամբ հեռարձակել նման խայտառակ դատավարություններ, որոնք ոչ այլ ինչ էն, եթե ոչ օրը ցերեկով մարդուն կողոպտել, այն էլ դատ ու դատարանով: Խնդրում եմ, որպես մարդու իրավունքների պաշտպան հետամուտ լինեք այս դատավարության նյաթին ու ձեր եզրակացությունն արտահայտեք, թե որքանո՞վ է արդար դատավճիռ կայացվել: Նախորօք ասեմ, որ դատավարության երկու կողմերն էլ ինձ անծանոթ մարդիկ են, իմ շահագռգռվածությունն այս դատատավարության շուրջ զուտ մարդասիրական է ու անաչառ վճռի ակնկալիքը:

"ԻՄ ԻՐԱՎՈՒՆՔԸ"
==========================
Փետրվարի 23-ին հեռարձակված Տիգրան Մուկուչյանի անցկացրած "Իմ իրավունքի" հերթական դատավարությունն դիտելուց հետո մնացի ապշած.Մի հաղորդում, որ ամբողջ աշխարհն է դիտում. ( խոսքս հայ ժողովրդի մասին է) ինչպե՞ս կարելի է աչք փակել մի իրողության վրա, երբ հարգարժան
դատավորը մի դեպքում առանց նոտարական վավերացման նվիրատվություններն ու փաստաթղթերն անվավեր է ճանաչում, իսկ այս դատավարության ընթացքում վեճի առարկան' առանց վավերացման թղթի կտորը հիմք հանդիսացավ փաստորեն կողոպտել այն մարդուն, որը հանգուցյալի իրական ժարանգորդն է հանդիսանում ու մեռնողի կամքն է. վավերացված փաստաթղթով ամրագրել ու կտակել փոքր որդուն իր ամբողջ դրամական ու գույքային ունեցվածքը, որտեղ բացակայում է որևէ ակնարկ կտակում եղած 10000$ մաս հանելու 5000$ թոռանը թողած գրության մասին: Դատավարության ընթացքում խախտվեց օրենքի տառը: Երբ քննության ընթացքում պարզ դարձավ թե ի՞նչ պահի տակ է գրվել այդ թղթի կտորը, (գինովցած, քեֆի սեղանի շուրջ) դատավճռի ընթացքում անտեսվեց այս հույժ կարևոր իրողությունը, ու նոտարով չվավերացված թղթի կտորը օրենքի ուժ ստացավ : Անտեսվեց նաև այն հանգամանքը, որ հանգուցյալը կտակը կազմելիս գնահատել է, որ իրեն անկողնային ծանր վիճակում խնամել ու հոգացել է իր փոքր որդին, ինչպես դատավարության ընթացքում հաստատվեց.
հայցվորն անգամ չի բարեհաճել գոնե մեկ անգամ տեսակցել պապին, որն իրեն խոստացել էր ԲՈՒՀ ավարտելուց հետո 5000$ տալ ամտոմեքենա գնելու համար:
Միգուցե անկողնում գտնվելու 2 ամիսները բավական են եղել, որ պապը ճիշտ կողմնորոշվի, որ իր ունեցվացքը կտակի այն մարդուն ով խնամում է իրեն ծանր վիճակում, չէր բացառվում, որ պապն իր ունեցվածքն կտակեր բոլորովին մի անծանոթի, ով անկողնային վիճակում իրեն նեցուկ կկանգներ:
Հենց "Իմ իրավունքի" դատավարություններից մեկում այդպիսի հայց կար, երբ հարազատ որդին զրկվեց իր սեփական բնակարանից, քանի որ հանգուցյալին հիվանդ վիճակում խնամել էր հարևանը, և նա էլ կտակով դարձավ բնակարանի տերը, հարազատ տղան զրկվեց ժառանգությունից:
Մի իրողություն, որ մեր իրականության մեջ հաճախ է հանդիպում, երբ շատ մեծահարուստներ, երբ իրենց զավակները տեր չեն կանգնում իրենց ծնողներին, ծնողները իրենց ունեցվածքը կտակում են այն մարդուն ով խնամում է իրեն, անարժան գտնելով սափական զավակներին ու այդ քայլով պատժում նրանց:

Հայցվորի պապը չորս տարի առաջ խնճույքի սեղանի շուրջ գինովցած ժամանակ տված խոստումը, 5000$ ԲՈՒՀ -ը ավարտելուց հետո նվիրատվությունը,որը գրում է մի փոքր թղթի վրա, նորից եմ կրկնում քեֆի սեղանի շուրջ, ինչպե՞ս կարող է իրավական ուժ ունենալ, անտեսելով թարմ կտակը, որն ամրագրված է Նոտարով:
Փաստաթուղթ որն ունի իրական իրավական ուժ լիիրավ տնօրինելու հանգուցյալի կողմից կտակված 10000$ գումարն ու ունեցվածքն, ներառյալ բնակարանը: Փաստաթուղթ, որտեղ ոչ մի ակնարկ չկա անգամ չորս տարի առաջ քեֆի սեղանի շուրջ թոռանը խոստացված 5000$ մասին:
Իհարկե, հանգուցյալը եթե մտադիր լիներ տեր կանգնելու իր խոստմանը պետք է որ այդ կտակում ամրագրվեր առանձին կետով: Փաստ է որ պապը կտակը կազմելիս կամ կարևորություն չի տվել այդ թղթի կտորին, կամ էլ հայցվորի անուշադրությունը անկողնում պառկած պապին պատճառ է հանդիսացել անարժան է գտել թոռանը խոստացված գումարը տալ:
Եթե "Իմ իրավունքը" հեռարձակվում է ու հեռուսադիտողն մի դեպքում տեսնում է առանց նոտարական վավերացման գրություններն անվավեր են, ինչպե՞ս պատահեց, որ այս դեպքում օրենքի ուժ ստացավ: Հաղորդումը դիտելուց հետո ոչ մի կերպ չեմ կարողանում համակերպվել, ու հավատալ այս դատավարության անաչառությանն ու անկաողմնակալությանը:
Եվ այսպիսի դատերի հաճախ ենք ականատես լինում:
Բայց ինձ մտատանջում է մի հարց.
Մի պահ մտածենք, որ այս դատավարության պատասխանողն ոչ թե հայցվորի քեռին է' հանգուցյալի որդին , այլ հենց հանգուցյալ պապը . մի պահ մտածենք թե կենդանի է , բայց սնանկացած
ու ի վիճակի չէ այս չարաբաստիկ 5000$ խոստացած գումարը տալու, կամ խոստացածը նույն հաջողությամբ կարող էր լինել բնակարան, այս թոռ կոչեցյալը նույն ձևով պապի՞ն էր քաշ տալու դատարան. հիմա չեմ զարմանա, որ դատավոր Մուկուչյանը այդ թղթի կտորը փաստաթուղթ համարելով, ինչ-ինչ օրենքներ հրամցնելով ներկաներին, պետք է տու՞նը խլեր
պապի ձեռքից ու տար թոռանը՞:
Զավեշտական է, բայց դառն իրողություն, դեռ հեռարձակվում է, որ հանրությանը
կերակրեն մեր անկատար օրենքները, օրենքներ, որոնք երկու
դեմք ունեն, քամելիոնի նման փոխում են իրենց գույնն ու որակը, հարմարվելով
միջավայրին, ու մուրճի մի հարվածով մարդկանց զրկում են իրենց օրինական
ժառանգությունից: Oրենքներ, որ զուրկ են խղճից, ու ամենակարևորը
անհարիր մեր ազգային մտածելակերպին, նոր սերունդի դաստիարակության հարցում:
Եթե պահպանվում են "Իմ իրավունքի" տեսագրությունները կարող եմ հաստատել,
որ հաճախ են շրջանցվում մարդու իրավունքները. որտեղ թե օրենքներն են անկատար,
թե դատավարության ողջ ընթացքը: Դատավարություն, որ մեղադրվող կողմը
չունի պաշտպան, իր իրավունքները պաշտպանող. նա անպաշտպան է հայցվորի
ու դատավորի մեղադրանքին հակադարձելու, իր փաստարկներն հիմնավորված
ներկայացնելու ու արդար դատավճիռ ակնկալելու հարցում:
Չի կարելի գովեստի խոսք չասել Ռուսաստանով հեռարձակվող
դատավարությունների մասին, որտեղ և դատավորներն, և փաստաբաններն իսկապես
արհեստավարժ են ու վճիռ է կայացվում դատավարության ընթացքում մանրազնին
քննությունների ու փաստարկների արդյունքում :
Դեռ փորձում ենք ունենալ Եվրոպական չափանիշներին նմանվող
դատական համակա՞րգ, երբ Եվրոպայում մի տառի փոփոխության համար
մինչև մի քանի իրավասու մարմինների թույլտվությունն ու կնիքով ամրագրված
փաստափղթեր չներկայացվեն այդ մի տառը ո'չ մի կերպ հնարավոր չէ
փոխել: Սա օրենք է, որ տարածվում է բոլորի վրա անխտիր ու երբեք հնարավոր
չէ շրջանցել օրենքն ու առանց վավերացման թուղթը փաստաթուղթ համարվել:
Ովքե՞ր են այս օրենքները գրողները, Ռոբոտնե՞ր, որ կարող են մարդու
ձեռքից սառնասրտորեն խլել այն, ինչ օրենքով պատկանում է այն մարդուն,
որին հանգուցյալն իր վերջին կամքը կտակով է ամրագրել' իր ժառանգորդ սեփական
որդուն: Կարող էր հանգուցյալը իր կտակը կազմելիս իր ունեցվածքը
կտակեր ամբողջովին անծանոթ մարդու, այդ դեպքում ինչո՞վ կավարտվեր
այս վեճը: Հարցեր են, որոնք կարոտ են ճշմարտության...
Ես մեծ հետաքրքրությամբ դիտում եմ բոլոր հեռարձակվող դատավարություններն,
եթե ուշադրություն դարձնենք հաճախ է խախտվում օրենքը, եթե այդպիսի
դատավարությունը կարելի է համարել մեր իրավունքի իմացության ամբիոն:
ՍՈՆԱ ԱՐՇՈՒՆԵՑԻ -ԲՐՅՈՒՍԵԼԻՑ

ՍՈՆԱ ԱՐՇՈՒՆԵՑԻ , ԲՐՅՈՒՍԵԼԻՑ, 2007-23-07
"Ազգ"-ի 17- "Նամակ դերբենդից" նամակը կարդալով, մարդ մտովին տեղափոխվում է
Ստալինյան ժամանակները, երբ մեր հայ մատնիչների մեղքով քանի՜, քանի՜ հայ մտավորականներ
գնդակահարվեցին ու բանտարկվեցին. Չարենց, Թոթովենց, Բակունց, Մահարի, քանիսը
աքսորվեցին հեռավոր սիբիրի տայգաները :
Ժողովուրդը մի լավ խոսք ունի. "Ծառի որդն եթե իրենից չլինի, ծառը հազար տարի կապրի"
Ինչ ունենք չունենք տվել ենք ռուսին, հիմա էլ մեր Ղարաբաղյան պատերազմի մասնակից'
կամավոր ազատամարտիկին հանձնեք ռուսին: Եվ ընդհանրապես էս ի՞նչ է կատարվում
Հայաստանում. ազգը պառակտող այս ինչ քաղաքականություն են որդեգրել Հայաստանյան
իրավապաշտպան մարմինները. (եթե իհարկե կարելի է այդպես կոչել)
ձերբակալում են ժ. Սֆիլյանին, Վարդան Մալխասյանին, Վահան Ահրոնյանին... Ի՞նչ իրավունքով
են մարդկանց ամիսներ շարունակ փակել ՊԱԿ-ի նկուղներում... _Պետական հեղաշրջման փո՞րձ.
_ Հետո էլ Եվրոպայի աչքերին թոզ են փչում, թե Հայաստանում խոսքի ազատություն կա. Ծիծաղելի է, Ո՞վ իրավունք ունի սասանել մեր իշխանավորների հանգիստը, երբ նրանց աթոռներին վտանգ է սպառնում, թեկուզ հեռակա կարգով: Հիմա էլ Դերբենդից կամավոր մեկնած Ղարաբաղյան պատերազմին իր մասնակցությունը բերած Անդրեյ Աբրահամյանցին չի կարողանում պաշտպանել: Պետությու՞ն ենք, թե ուղակի անկախություն բառը ինքնախաբկանք է: Ռուսաստանը այս էլ քանի տարի է Բրիտանիայից պահանջում է Զակաևին, Բերեզովսկուն, բայց փոխարենը միշտ մերժում ու վերջն էլ տեսա՞ք թե ինչ եղավ. (եթե հետևում եք նորություններին)Իսկ մեր ազգը դեռ չի ձերբազատվել հպատակ լինելու բարդույթից. դառն է, բայց իրողություն: Երբ կրտսեր Ալիևը համարյա 1միլիարդ դոլլարի է հասցրել իր ռազմական բյուջեն ու անընդհատ հոխորտում է պատերազմով. ի՞նչ երաշխիքներ կան հարատև խաղաղության. իհարկե' ոչ մի: ՈՒ մեր «խելոքե իրավապահները, որ իբր թե անկախ են « իրականում միայ թղթի վրաե ու չեն ենթարկվում նախագահին ու կառավարությանն. Իրենց հարց տվե՞լ են, թե այս ֆոնի վրա, երբ ազատամարտիկին ամիսներով կալանում են պետական հեղաշրջման կասկածով, կրկնում եմ. միայն կասկածի համար. նրանք երաշխավորու՞մ են Աստված մի արասցե եթե պատերազմ սկսվի ո՞վ է պաշտպանելու մեր հողը. Աղվան Հոսեփյանի տղա՞ն, թե՞ Քոչարյանի, կամ թե...
Կարծեմ նամակագրի' ՀՄԱՅԱԿ ԱԲՐԱՀԱՄՅԱՆՑԻ հնչեցրած խոսքերը գոնե ձեզ պետք է սթափեցնի.«Եթե ադրբեջանցիները նորից հարձակվեն Ղարաբաղի վրա, ես որպես կամավոր չեմ գնա կռվելուե Այս տհաճ պատմություններից շատ շատերը հիասթափության, հուսախաբության պահեր ապրեցին:
ՍԹԱՓՎԵԲՔ, քանի հայի միջից իսպառ արմատախիլ չեք արել հայրենասիրական ոգին:
ԿԱՆԽԱՎ ՇՆՈՐՀԱԿԱԼՈՒԹՅՈՒՆ

Սոնա Արշունեցի - Բրյուսել

Anna — Thu, 09 Jul 2009 11:46:27 GMT

Նախ խորին շնորհակալություն եմ հայտնում "ԱԶԳ"-ին, որն ընթերցողին հնարավորություն է տալիս անմիջական կապ հաստատել մեր պետական այրերի հետ:
Երկար տարիներ ապրելով Եվրոպայում հույժ կարեւոր եմ համարում աճող սերնդի հայապահպանման հարցը։ Այսօր, երբ անկախությունից ի վեր շատ ընտանիքներ կամա, թե ակամա հայտնվեցին սփյուռքում, ինչու՞ հմուտ, բանիմաց մանկավարժների չհրավիրել, որպեսզի գոնե շաբաթական 2 օր' շաբաթ, կիրակի 1 ժամյա դասընթացներ անցկացվեն հեռուստացույցով, որ սփյուռքում աճող սերունդը գոնե տառաճանաչ դառնա, հայերեն գրել կարդալ կարողանա: Հաճախ ենք արտահայտվում, որ ազգին որպես ազգ պահողը լեզուն է, հայ գիրը:
Մեր մայրենին այսօր մեռնում է, սփյուռքում. օտար լեզուն հաղթական մտնում է հայ ընտանիք: Խոսքերս կուզեի ընդունեիք որպես ահազանգ ու հրավիրեիք հմուտ մասնագետներ, որոնք օգտվելով այսօրվա զարգացած հեռուստատեսության հնարավորություններից, կկարողանան գեղարվեստորեն ու դյուրին մատուցել մեր մայրենին, որպեսզի Մեսրոպյան լեզուն հավերժ գոյատեւի' որտեղ էլ ապրելիս լինենք: Հարկ է, որ հաճախ հնչի եթերում մեր մեծերի հայրենասիրական պոեզիան' ասմունքողների կատարմամբ, հնչեն ֆիդայական երգեր, ցուցադրվեն հայկական ֆիլմեր..., որ օտար ափերում ապրող մանուկը հայ մեծանա, չձուլվի:
Սփյուռքում ապրող համարյա ամեն հայ ընտանիք օգտվում է Հ1- ի հաղորդումներից, որ մատուցվում են ոչ արեստավարժ հաղորդավարների կողմից, մի տեսակ տնավարի, ժարգոնային, անճաշակ: Այդ դեռ բոլորը չէ. Ինչքա՞ն կարելի է դիտել օրվա մեջ երկու անգամ հեռարձակվող ֆրանսիական կինոնկարը, որը կարող է մի ամսում մի քանի անգամ կրկնվել, ամեն օր "Հայլուրից" հետո դիտել "Ռուբիկոն", կամ "Թեժ տասնյակ" մեր < աստղերի> կատարմամբ։ Բա «աստղաձուլարանի կնքահայրի» տառախաղը, որ կարծես փորձում է հոգեբանի օգնությամբ «աստղերին» նոր փայլ հաղորդել։ Ինչպիսի աբսուրդ:
Իսկ "32 ատամի" տափակ ու տհաճ հումորնե՞րը: "Օտար խաղերի" մասին չեմ ուզում խոսել, քանի որ ընդամենը 15 րոպե է ընդհանուր տեւողությունը, հավանաբար նկատի ունենալով Ֆելիքսի սահմանափակ բառապաշն ու մտահորիզոնը:
Բայց չի կարելի չխոստովանել, որ սերիալների հարցում Հ1-ը բավականին հաջողության է հասել, քանի որ 3 ժամ շարունակ կարողանում է մարդկանց գամել էկրանի առջեւ: Մեղք ենք, էլ կուլ չի գնում, չի մարսվում: Խոստովանեմ, որ մեկ-մեկ, շատ թե քիչ հետաքրքիր թեմաներ լինում են, բայց, ցավոք, ժամանակն է սահմանափակ ու խոսքը կիսատ, միտքն անավարտ, հաղորդավարը շտապում է զգուշացնել,-
- Մեր ժամանակն ավարտված է:
Ինձ տանջում է մի հարց եւս՝ պարոն Հարությունյան, ակնկալում եմ ձեր պատասխանը Հրանտ Դինքի մահվան հաջորդող օրերի տոնական տրամադրության, ուրախ երաժշտության, "Շալախոների", որ ժամեր շարունակ թեւածում էին եթերում,,,,
Ինչու՞ չփոխվեցին ծրագրերը, ինչու՞ եթերում չհնչեց սգո մեղեդի, ինչու՞..
Դուք ձեզ մեղավոր չէ՞ք զգում, որ թերացել եք ձեր կառավարած Հ1-ի արբանյակային հեռարձակվող ծրագրերի վերահսկման գործում ու մեզ մատուցվում է խոտան, այլապես ինչպե՞ս հասկանալ. միթե՞ դարձել ենք այնքան էժան ու անզգա ազգ, որ անգամ չենք կարողում արժանվույնս սգալ մեր նահատակի մահը։ Զավեշտական է, բայց դառը իրողություն.

***

ՀԱՐԳԱԵԺԱՆ ՊԱՐՈՆ ՄԱՆՈՒԿՅԱՆ
Այսօր, երբ մեր քաղաքական գործիչներն ընկած աթոռի կռիվ են տալիս, հետին պլան է մղվում մեր ազգային բազում խնդիրները, որոնք ավելի առաջնային են, քան ընտրարշավի ժամանակ հավաքներում հնչեցվող բոլոր աներևակաելի խոստումները միասին: Մեր արտաքին դիվանագիտությունը շատ է կաղում, չունենք հստակ ազգային ծրագիր, չունենք այն մարմինը, որը
կկորդինացնի ազգի առաջ ծառացած հույժ կարևոր խնդիրները: Ցեղասպանություն ապրած մեր ազգի համար բավարար չեն "Հայ-դատի" տքնաջան աշխատանքներից մեծ արդյունքներ ակնկալել, քանի չի ստեղծվել մի մարմին, որն ինչպես սփյուրքում, այնպես էլ Հայաստանում ազգային խնդիրների վեր հանման համար իր վրա կվերցնի բոլոր ազգային խնդիրների պատասխանատվությունը: Կենտրոն,
որտեղից պետք է հրահանգներ ստանան այն անհատներն ու կազմակերպություններն, ովքեր ի զորու են պայքարելու, և միայն այդ պարագայում մենք կակնկալենք արդյունք: Այլապես ստացվում է Կռիլովի հայտնի առակի պատմությունը. ամեն մեկը ձգում է, ձգտում, բայց սայլը տեղից չի շարժվում: Որպեսզի առարկայական լինի իմ ակնարկած կենտրոնի ստեղծման կարևորությունը,
ասեմ' երբ 2004-ին Բուդապեշտում գլխատվեց Գուրգեն Մարգարյանը, ոչ մի միջազգային բարձր ատյաններում չարձագանքվեց, մենք մեր մեջ եռացինք ու հանգստացանք, երբ Նոր Ջուղայի մեր հազարամյա Խաչքարերը հիմնահատակ հողին հավասարեցվեց, այնքան թույլ էր բարձրաձայնվում, որ արձագանքն էլ համարժեք եղավ. ՅՈՒՆԵՍԿՈՆ հարկ չհամարեց առճակատման գնալ Ազրբեջանին ու արձանագրել իրողությունը: Եվս մի նոր փաստ կապված Հրանտ Դինքի հետ կապված. բորբոքվեցինք ու դաժան լռություն...
Իսկ Ախթամարի Սուրբ Խաչ եկեղեցու բացմանը Հայաստանի պատվիրակության մասնակցությու՞նը, կարծես համաշխարհային հանրությանը մեր իսկ անմտածված, անհարգի մասնակցությամբ փաստենք, որ այն եղել է ոչ հայկական ու մենք էլ համակերպվում ենք մի նոր եղեռնի' մշակույթային: Արծաթե սկուտեղի վրա հրամցրեցինք մեր թշնամուն, որ խթանի իր տուրիզմը: Զավեշտի հասնող մի իրողություն, որի հետ համակերպվելը այդքան էլ դյուրին չէ. մենք կուլ տվեցինք թուրքի խայծը. ինչու՞ Միջազգային բարձր ամբիոններից չի հնչեցվում իրողությունն ինչպես հարկն է, իսկ թուրքը նման «հնարավորությունըե ձռքից բաց չէր թողնի: Թուրքն օգտվում է մեր լռությունից ու մեր ազգային հիվանդությունից' այն է աշխարհին ցույց տալ քաղաքակիրթ, համեստ, իսկ մեր փոխարեն օտարները՞ պետք է բարձրաձայնեն:

Հարգարժան պարոն Մանուկյան, խորամուղ եղեք իմ բարձրացրած հարցի շուրջ ու եղեք այն բջիջը, որից կսերվի ողջ ազգը: Եղեք հիմնադիրը այդ կենտրոնի, ինչպես "Ղարաբաղ" կոմիտեի դեպքում: Հավատացած եմ' Դուք ի զորու եք:
Շատ հարցեր են կուտակված, ցանկալի կլիներ արձագանկեյիք իմ նամակին:
Ահա իմ հասցեն -sona_arshuneci@yahoo.fr
ՀԱՐԳԱՆՔՆԵՐՈՎ' ՍՈՆԱ ԱՐՇՈՒՆԵՑԻ-ԲՐՅՈՒՍԵԼԻՑ

ՍՈՆԱ ԱՐՇՈՒՆԵՑԻ - ԲՐՅՈՒՍԵԼ
( Բաց նամակ)
-----------------------------------------------------------------------
Պարոն Բազեյան կփորձեմ լրացնել իմ լավ հայրենակցի' Նուբար Ասլանյանի բաց թողած մի շատ կարևոր մեջբերում: Բոլորովին վերջերս հեռուստատեսությամբ Արթուր Բախտամյանի "Հինգերորդ անիվի" հյուրն էին "Արդարություն" դաշինքից Գրիգոր Հարությունյանն ու ՀՀԴ-ից Արմեն Ռուստամյանը, որտեղ քննարկվում էր երկքաղաքացիության հարցը: Դեռ խորհրդարանում ընդդիմությունն ձեռնպահ մնաց այս հույժ կարևոր հարցի քվիարկությանը մասնակցելուց ու ամենուր մի ցավոտ հարց դրվեց շրջանառության մեջ, որ մենք լքել ենք հայրենիքը ու մեր կաշվի վրա չենք զգացել մթի ու ցրտի դաժան տարիները: Ոչ, սիրելիներս մենք' շատերս այդ տարիներին հայրենիքում էինք, ձեզ հետ, ու այդ վիճակից դուրս գալու համար ամենամեծ արտագաղթը սկսվեց 1996-ից ու լքողները լքում էին, որ Հայաստանում իրենց հարազատներին սատար կանգնեն, որ սովի չմատնվեն: Հետո մի դառն իրողություն ևս. լքողներից շատ-շատերը մոռանալով, հաշվի չառնելով որ ունեն բարձրագույն կրթություն, կատարում են իրենց համար պատիվ չբերող ամեն մի պատահած գործ, միայն թե կարողանան հարազատներին գումար հասցնեն: ի՞նչ է կարծում եք թե սփյուռքում այդ դոլլարները փողոցու՞մ են ցանված: Սփյուռքին կթու կովի տեղ դնող, մեր բախտի համար վիճարկող Գրիգոր Հարությունյանները, որ ստանալով ժողովրդի քվեն ու ժողովրդի համար մատը- մատին չտալով գրպանում են պատգամավորին հասանելիք բավական մեծ գումարները, այդ գումարից արդյո՞ք որևե բարեգործություն կատարած կան, խոսքս չի վերաբերվում ընտրությունից -ընտրություն այն փշրանքներին, որ բաժանվում են կարիքավորներին, նրանց ձայներն գնելու ակնկալիքով, որ նորից խեղճ ժողովրդին թալանեն, իրենց դիրքն ու աթոռը, բիզնեսը չկոցնեն:
Այդ նախընտրական կաշառքներն են, որ իրոք բանիմաց ու ազնիվ մեր հայրենացիցներին' Պարույր Հայրիկյանին, Լյուդմիլա Հարությունյանին, Սեյրան Ավագյանին... շատ-շատերին անհասանելի են դարձրել խորհրդարան մուտք գործել մարդիկ, որոնք արժանապատիվ են ու նրանց ներկայությունը միայն կզարդարեր խորհրդարանը: Արմեն Ռուստամյանի մեկնաբանություններն երկքաղաքացիության հարցին, նորից ու նորից բերեց ինձ այն համոզման, որ ՀՀԴ-ն է, որ իրապես մտահոգ է ազգի ճակատագրով: Իսկ ինչ մնում է մեզ' լքողներիս որևէ պաշտոն ակնկալել ու քվիարկել, ասեմ, սփյուռքում ապրող լինի հայաստանցի, թե...'
միևնույնն է, ավելի շատ է մտահոգ հայրենիքի ճակատագրով, քան դուք' ազգային ժողովում կոճակ սեղմողներդ: Դուք էլ գիտեք, թե ինչու՞ ձեզ ձեռք չի տալիս, որ մենք քվիարկենք, այդ կեղծ կանխատեսումներն ու խանդը գալիս է նրանից, որ թերևս միայն դուք կառավարեք ընտրական դաշտը ու սփյուռքից որևէ խելացի, շնորհալի հանկարծ ղեկավար պաշտոն չգրավի ու դուք խաղից
դուրս վիճակում հայտնվեք, քանզի մենք չենք կաշառվում ու ավելի իրատես ենք մեր ընտրության հարցում, մեզ ավելի շատ է հետաքրքրում թե ո՞վ կլինի ազգային ժողովում նստած օրենքներ ընդունող անձը. մենք հեռվից ավելի լավ ենք տեսնում ձեր իրական դեմքը, ու համոզված ենք, որ ընտրապայքարը ոչ թե գաղափարական է, կամ հանուն Ղարաբաղի, "Հայ դատի", այլ միայն ու միայն սեփական գրպանի: Ահա թե ինչու՞ չեք կամենում մեզ' <լքողներիս> հավասար իրավունքներ տալ: ՈՒզում եմ օգտագործել Աղասի Այվազյանի խորիմաստ խոսքերը " Հայի ու հայի մեջ տարբերություն չդնենք", այլապես ձեր այդ անբարյացկամ կեցվածքով ես կասեի կանխամտածված շրջանառության մեջ եք մտցրել Ղարաբաղցի, Ջավաղքցի, Եվրոպացի... օտարելու համար սփյուռքն ու Հայաստանը, որ կարողանաք ձեր ազդեցությունն ու իշխանությունն ամրապնդել ու կառավարելի դարձնել ձեր օգնությամբ հետզհետե դատարկվող Հայաստանի նվազ ընտրազանգվածին : Բավ է դիմություն ու ընդդիմություն խաղաք:
Ձեր այդ խարդավանքներից տուժողը խեղճ ու կրակ ժողովուրդն է ու մեր ազգային բազում խնդիրները, որը իրական նվիրյալների կարիքը շատ ունի լինի դա սփյուռքցի, թե Հայաստանցի, այլապես Ազատության հրապարակում միտինգներ հրավիրելով, մարդկանց կեղծ խոստումներ տալով այս երկար ու ձիգ տարիների ընթացքում ձեր չափից ավել ընդդիմադիր կեցվացքով միայն ու միայն քարոզում եք հայության պառակտում, թշնամանք. ամոթ է անբարոյական...

Կներեք, պարոն Բազեյան, որ իմ մեջ կուտակաված զայրութը ներկայացրեցի Ձեր կայքէջում, սա Հայաստանը լքողներիս բողոքի ձայնն է, որ ապրում ենք օտար ափերում հայրենիքի կարոտը մեր սրտում ու հարկադրված ենք մեր խաչը տանել, քանզի մեծ պատասխանատվություն ենք կրում մեր ուսերին մեր հարազատների, բարեկամների և ողջ ազգի առջև , անտեսելով սեփական զավակների, թոռների հայապահպանման, ուծացման վտանգն ու այս երկքաղաքացիության խտրական օրենքներն ավելի են վանելու աճող սերնդին հայրենիքից, որը հետագայում ճակատագրական է դառնալու Հայաստանի համար:

Իմ խնդրանքը Պարոն Ավետիքյանին, որ իմ այս "Բաց նամակը" հայտնվեր "Ազգ"-ի էջերում, որպեսզի մեր քաղաքական այրերը երբ երկքաղաքացիության մասին օրենքներ են ընդունում, թող մութ ու ցուրտ տարիները չշահարկեն ու իրենց զոհի դերում չկարծեն, երբ իրական զոհը մենք ենք, մենք, որ օտար ափերում քամուն ենք տալիս մեր թանկ օրերը, ինչպես ավազում կորած մարգարիտ:
Կանխավ շնորհակալություն

***

- ՀԱՐԳԱՐԺԱՆ ԼՅՈՒԴՄԻԼԱ ՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆՅԱՆ
Ասեմ, որ մեծ համակրանք եմ տածում Ձեր անձի նկատմամբ դեռեւս այն տարիներից, երբ Խորհրդային միության պառլամենտի անդամ էիք, ու մեր ազգային խնդիրները ներկայացնելու համար Ձեր բոցաշունչ ելույթներով կարողանում էիք հավասարակշռությունից հանել Գորբաչովին եւ ոչ միայն ...
Այսօր էլ պետք են մեր ժողովրդին Ձեր խելացի, կշռադատված մտքերը, այո', արժանապատիվ Հայաստան կերտելու ճանապարհին: Ցավով ու ափսոսանքով եմ նկատում, որ ըստ արժանվույնս չեն գնահատվում մեր այն հայրենակիցները, ովքեր ի զորու են իրենց մտավոր կարողությամբ ու նվիրվածությամբ օգտակար լինել մեր ազգի առաջ ծառացած խնդիրների լուծմանը: Խորհրդարան են թափանցում մարդիկ, որոնց միայն աթոռ ու դիրք է հարկավոր սեփական բիզնեսը պաշտպանելու համար: Մեր ժողովրդի մոտ դեռ չի հասունացել ազգի շահը սեփական շահից զատելու գաղափարը, այլապես ի՞նչ բացատրություն ունի այն իրողությունը, որ Դուք, Հենրիկ Իգիթյանը, Սեյրան Ավագյանը, Պարույր Հայրիկյանը ... եւ էլի ու էլի շատ արժանավորներ չեն ներկայացված խորհրդարանում: Ավելին ասեմ. Պարույր Հայրիկյանն իր կյանքի ծաղկուն տարիներն անցկացրեց խորհրդային կալանավայրերում հանուն մեր ազգային գաղափարների. ինչու՞ դարձանք այդքան երախտամոռ ազգ, որ չգնահատեցինք նրա զոհաբերությունը: Մարդ, որն իր քաղաքական հասուն փորձառությամբ իր նպաստն էր բերելու մեր անկախ պետականության կերտմանը: Շուտով, երբ մեկնարկելու են խորհրդարանական ընտրությունները, դարձյալ մտավախություն ունեմ, որ դեռ պատրաստ չէ մեր ժողովուրդը ճիշտ, անկողմնակալ ընտրություն կատարելու, ու նորից խորհրդարան են թափանցելու կիսագրագետ հեղինակություններ, որոնց այնքան էլ չեն հետաքրքրում ինչպես ժողովրդի կեցությունը, այնպես էլ մեր ազգային խնդիրները:
Հարգելի Լյուդմիլա Հարությունյան, ես ունեմ Ձեզ ուղված երկու հարց.
1. Անկախությունից ի վեր ես փնտրում եմ իմ հարցերի պատասխանները.
Եթե մենք այսօր համարում ենք Թուրքական կառավարությանը Օսմանյան կայսրությունում նրանց նախնիների կատարած ոճրագործության պատասխանատուն, ինչու՞ նույնը չենք պահանջում մեր դաշնակից Ռուսաստանից, քանի որ նա ոչ պակաս պատասխանատու է Ադրբեջանին մեր տարածքների բռանկցման ու մեր պատմական հայրենիքի` Թուրքիային նվիրատվության համար: Միթե՞ ռուսական արխիվներում չեն պահպանվում համապատասխան փաստաթղթեր, թե՞ մեր դիվանագիտությունն է կաղում վեր հանելու հույժ կարեւոր մի իրողություն, որ լույս կսփռի շատ մութ ու կնճռոտ հարցերի վրա:
2. Ձեր կուսակցությունը մասնակցելո՞ւ է խորհրդարանական ընտրություններին, եթե այո` Ձեզ կանաչ ճանապարհ եմ մաղթում:
ՀԱՐԳԱՆՔՆԵՐՈՎ' ՍՈՆԱ ԱՐՇՈՒՆԵՑԻ - ԲՐՅՈՒՍԵԼ

- Շնորհակալ եմ առաջին հարցի համար, որովհետեւ կարծում եմ` սա Հայաստանի վաղվա արդիական խնդիրներից մեկն է:1989 թվականին ակադեմիկոս Վիկտոր Համբարձումյանը սովետմիության պատգամավորների առաջին կոնգրեսի ատյանից կարդաց մի դիմում, որում պահանջվում էր մոսկովյան պայմանագիրը չեղյալ համարել: Ու ես մտածեցի, որ այդ հանճարեղ մարդը հանճարեղ է ոչ միայն գիտության մեջ, այլ նաեւ` քաղաքականության. մարդն իր հեղինակությունը դրեց` այդ հզորագույն քայլը կատարելու համար: Սրա մասին Մոսկվայից խոսվեց, բայց Երեւանից չխոսվեց այն պատճառով, որովհետեւ անկախությունից հետո Հայաստանի լիդերական կազմը մի խնդիր էր ուզում լուծել` լավացնել հարաբերությունը Թուրքիայի հետ եւ միգուցե Հայաստանը դուրս բերել շրջափակումից:Չեմ ուզում խորանալ` ճիշտ էր դա, թե սխալ, բայց Վ. Համբարձումյանի այդ քայլը Հայաստանում իշխանության կողմից ընկալվել չէր կարող: Սակայն ես կարծում եմ, որ այդ հարցը պետք է բարձրանա, եւ այո, Ղարաբաղի հարցի լուծումից հետո մենք հնարավորություն կունենանք խոսելու եւ այդ հարցերի մասին: Ցավոք սրտի` հայոց պատմությունը դեռ մարսված չէ, եւ մենք բազում պատմական խնդիրներ ունենք լուծելու, որոնք երջանիկ պետությունները լուծել են պատմական ճշգրիտ պահին: Մեր ազգը ճշգրիտ պահին չի կարողացել լուծել եւ թողել է հաջորդ սերունդներին:
Իսկ մեր կուսակցության մասնակցության հարցին ի պատասխան ասեմ, որ դեռ ամբողջականացված չէ մասնակցության հարցը, եւ` ո՞ր ուժի հետ, ինչպես՞. մենք ժամանակ ունենք, շարունակում ենք մտորել այդ հարցի շուրջ:

ՀԱՐԳԵԼԻ ԳՈՒՐԳԵՆ ԱՐՍԵՆՅԱՆ

Anna — Thu, 09 Jul 2009 11:29:14 GMT

ՍՈՆԱ ԱՐՇՈՒՆԵՑԻ, ԲՐՅՈՒՍԵԼ
Ես ուզում եմ դիմել մի ցավոտ հարցի շուրջ, հարցի, որի հիմնավորված պատասխանն ակնկալում է ոչ միայն տողերիս հեղինակը, այլ բոլոր մեր այն հայրենակիցները, ովքեր դարձան ՀՀՇ-ի կազմակերպած սպիտակ եղեռնի զոհերը. կամա-ակամա հայտնվեցին սփյուռքում ու հայրենիքում պիտակավորվեցին վիրավորական \"լքողներ\", \"դավաճաններ\" բառերով: Ոչ ոք խորհրդարանում չարտաբերեց այն միտքը, որ եթե այդ լքողները գումարով չապահովեն իրենց հարազատներին, բարեկամներին... արդյոք արտագաղթն ավելի մեծ չափեր

չէ՞ր ունենա, արդյոք ավելի շատ չէր հայաթափվի Հայաստանը: Ինչու՞ է կարծիք ստեղծվել, թե լքողները սփյուռքում շատ ունենալուց են օգնում Հայաստանում մնացողներին\' ոչ, օգնում են, որ Հայաստանը վերջնականապես չդատարկվի. հաճախ այստեղ\' Եվրոպայում կատարում են ամեն տեսակի աշխատանքներ, որ կարողանան իրենց հարազատներին գումար ուղարկել: Շա՜տ բաներ կան, որ կայքէջում հնարավոր չէ գրել: Այստեղ են ասել. շնորհակալության փոխարեն ապտակներ, ապտակներ, որ ձեր իսկ միջամտությամբ վաստակեց սփյուռքը նոր ընդունված \"Երկքաղաքացիության\" մասին օրենքով ու վերջնականապես զրկվեց այս խորհրդարանական ընտրություններում քվեարկելու իրավունքից: Ինչու՞ այս ձևակերպումը ստացավ օրենքը, որ սփյուռքում հայտնված մեր հայրենակիցները զրկվեցին ձայնի իրավունքից: Կարծում եք, հեռավորությունն ի զորու՞ է, որ մենք անտարբեր դառնանք մեր հայրենիքի հանդեպ: Այսօր, տեղեկատվական միջոցներն ընձեռում են հայրենիք-սփյուռք տարածությունը կրճատելու հնարավորություն, կասեի` սփյուռքցին ավելի շատ է տեղեկացված հայրենիքի անց ու դարձից, քան մեր գյուղերում ապրող բնակչությունը, որը ցավոք, զրկված է ինչպես մամուլից, հաճախ էլ հեռուստատեսությունից. (խորը ցավով եմ նշում): Դուք միայն ներդրումային դաշտում եք ճանաչում սփյուռքին, այդպես չէ՞. մնացած դեպքերում սփյուռքը եղած-չեղած, ձեզ չի էլ հետաքրքրում, դրա համար եք շահարկում մութ ու ցուրտ տարիները, բայց հիշեցման կարգով ասեմ, որ արտագաղթը սկսվեց 1996-ից, երբ հարազատներին սովից փրկվելու համար, շատերը, ծախելով ունեցվածքի վերջին պատառները, անգամ տուն-տեղը, դուրս եկան բախտին քմահաճ մի օտարություն, երբ ոչ լեզու գիտեին շփվելու համար, ոչ տանիք իրենց գլխի վերև... Դուք պատկերացնու՞մ եք, որ եթե հանկարծ դադարի այդ մեկուկես միլիարդից ավելի գումարի մուտքը Հայաստան, ի՞նչ ճգնաժամի առաջ կկանգնի ողջ երկիրը: Շփվելով մեր հայրենակիցների հետ, կարող եմ ասել, որ 90%-ից ավելին մի կերպ է հաշտվում օտարությանը, բայց առայժմ ստիպված է մնալ, քանի որ չունի տնտեսված որոշ գումար տուն դարձի համար: Իրենց վաստակած գումարի մի մասն ուղարկում են Հայաստան, մյուսով իրենք են գոյատևում, քանի որ համարյա բոլոր Հայաստանից գաղթածները վարձով են ապրում ու ամենաէժան բնակարանը սկսվում է 350- EUR-ից + կոմունալ ծախսերը: Հայրենիքում թյուր կարծիք է ստեղծվել. եթե ուղարկում են, ուրեմն պարկերով փող ունեն: Ո\'չ, այդպես չէ: Դուք համաձայն չե՞ք ինձ հետ, որ Հայաստանում մեր շատ հայրենակիցներ գնում են քվեարկելու, առանց ծանր ու թեթև անելու, թե տվյալ թեկնածուն արդյոք այն անհատն է, որ պետք է հայտնվի խորհրդարանում, հաճախ էլ կաշառքն է իր սև գործն անում:Վերջապես դուք համաձա՞յն եք Գարեգին Նժդեհի այն մտքի հետ, որ \" Կարելի է հայրենիքում լինել, բայց հայրենիքից չլինել, կարելի է հայրենիքում ապրել, բայց եւ այնպես հոգեհաղորդ չլինել նրան: Կարելի է, վերջապէս, իրաւապես հայրենատէր լինել, իսկ հոգեպէս\' անհայրենիք:Արժանի չես հայրենիքիդ, եթէ այն չես դաւանում իբրեւ գերագոյն նպատակ, իսկ անձդ\' իբրեւ միջոց:\" Կմաղթեի նոր խորհրդարանում կազմեիք մեծամասնություն ու նոր մոտեցում ցուցաբերեիք սփյուռքին երկքաղաքացիության մասին օրենքի լրամշակման հարցում, այլապես օտարելու եք սփյուռքը հայրենիքից. Սթափության կոչ եմ անում:

ՊԱՐՈՆ ՆԱԽԱՐԱՐ

Anna — Thu, 09 Jul 2009 11:27:28 GMT

ՍՈՆԱ ԱՐՇՈՒՆԵՑԻ, ԲՐՅՈՒՍԵԼ, 2006-29-11
Լինելով դաշնակցական կուսակցությունից, ի՞նչ կարծիքի եք Ալվարդ Պետրոսյանի այն հայտարարության մասին, որ \" Ֆրանսիան Հայոց ցեղասպանության օրենքն ընդունեց իր իսկ շահերից ելնելով\": Արդյոք այս հայտարարությունը ներկուսակցական խոսակցության առարկա չդարձավ: Եթե Դաշնակցությանը պետք չեն նման որոշումները, ինչու՞ համար ենք աշխարհով մեկ լծվել \"Հայ-դատի\" սուրբ գործին, երբ այդքան մեծ ջանքերի գնով հաջողված հաղթանակը հետո դառնում է քննադատությունների ու վերլուծությունների առարկա: Իհարկե, այդքան ցավալի չէր ընդունվի այս մեկնաբանությունը, եթե այս բառերը չհնչեին դաշնակցական կուսակցության անդամի շուրթերից: ՈՒ իմ երախտագիտությունն եմ ուզում հայտնել նվիրյալներին, որոնց հետ այստեղ\' Բրյուսելում ես շփվում եմ ու առանձնապես \"Հայ-Դատի\" նվիրյալ Հիլդա Չոբոյանին, որի մեծ ջանքերի շնորհիվ է, որ Եվրոպայում թափ է առնում Հայոց Ցեղասպանության ճանաչումը: Փառք ու պատիվ նրանց, ովքեր իրենց նվիրվածությունը առ հայրենիք գործով են ապացուցում, ոչ ճառ ասելով:
Ա. Վարդանյան-
Գուցե մի քիչ լավ չի ձեւակերպվել տիկին Ալվարդի խոսքը, բայց այս այս տեսակետը եթե նրա խոսքի համատեքստում նայենք, ապա իմաստն այն է, որ մենք չպետք է միայն սպասենք, թե այլ պետություններն ինչպիսի գնահատականներ են տալիս Հայաստանին կամ նրա քաղաքականությանը, այլ ինքներս այնպիսի գործուն դերակատարություն ունենաք, որ կարողանանք մեզ պաշտպանել: Հատկապես Ֆրանսիան ավանդաբար եղել է Եվրոպայի մեր երկրի ամենասերտ գործընկերը: Հայաստանը Եվրոպայի ամենաարեւելքում է, Ֆրանսիան` Եվրոպայի ամենաարեւմտյան երկրներից է, բայց Ֆրանսիան միշտ շատ լրջորեն զբաղվել է մեր խնդիրներով, եւ մենք պետք է գնահատենք դա: Կրկնում եմ` սա չի նշանակում, որ Ռուսատան, ԱՄՆ, թե Ֆրանսիա լինի, նրանցից պիտի միակողմանի այս կամ այն կարգի աջակցություն ակնկալենք: Մենք պիտի կարողանանք ինքներս ճիշտ քաղաքականություն իրականացնել եւ գործոն դառնալ միջազգային ասպարեզում: Բնականաբար, ես եւս շատ բարձր եմ գնահատում Հայ դատի ճանաչման ուղղությամբ աշխարհում, այդ թվում եւ Եվրոպայում իրականացվող աշխատանքները եւ իսկապես փառք ու պատիվ այն անձանց, ովքեր սատարում են այս գործին:

Comments:
ԱՐՁԱԳԱՆՔ ՆԱՄԱԿԱՆԻ, ՈՐ ԽՈՐՀԵԼՈՒ ՏԵՂԻՔ Է ՏԱԼԻՍ
«Խորան իմացության» խորագրի նամականին արձագանքներ է ստանում նաեւ սփյուռքից: Մասնավորապես մտահոգիչ են Բելգիայի Անտվերպեն քաղաքից Շահնուր Մինասյանի եւ Բրյուսելից Սոնա Արշունեցու նամակները, որտեղ մեր հայրենակիցները սրտի խոր կսկիծով են պատմում սփյուռքում աղանդավորների ակտիվ քարոզչության մասին: «Ուզում եմ խոր տագնապով Ձեզ տեղեկացնել, որ այդ չարիքը ահագնալի տարածում է գտնում նաեւ Բելգիայի հայերի մեջ: Ես ուղղակի ապշած եմ Հայ առաքելական եկեղեցու պասսիվ կեցվածքից, որը ոչ մի քայլ չի ձեռնարկում այդ չարիքը կանխելու համար: Դա վտանգ է, որն ավելի ու ավելի է ամրապնդվում սփյուռքում՝ քայքայելով առանց այն էլ պառակտված համայնքները», գրում է Շահնուր Մինասյանը: Մեր մյուս նամակագիրը՝ Սոնա Արշունեցին տեղեկացնում է, որ Բրյուսելում հայտնվել են նորօրյա վայ-քարոզիչներ, որոնք անգամ «երկու բառ չեն կարողանում ֆրանսերենով իրար կապել», սակայն աղանդավորական քարոզչություն են իրականացնում: «Ամենացավալին այն է, որ այդ գործին են լծված նաեւ նրանց անչափահաս երեխաները՝ 7-8 տարեկանից սկսած»: Տ-ն Արշունեցին հիշատակում է մի դեպք, որի վկան է եղել: Նա տեսել է, թե ինչպես իրենց հարեւան թրքուհին ուղղակի թքել է հայ աղանդավորական քարոզչուհու դեմքին: «Ուղղակի նողկալի է, որ ազգիս արգանդից նման ուրացողներ են ծնվում», գրում է տիկին Արշունեցին, որն ուղարկել է նաեւ իր բանաստեղծություններից մեկն այդ թեմայով: «Մի՞թե Հայ առաքելական եկեղեցին չունի բավարար չափով հավատացյալներ, որոնց միջոցով կարելի է հակաքարոզչություն իրականացնել: Ի՞նչ է արվում մոլորվածներին եկեղեցի բերելու համար», հարցնում է նա: Ապա նամակագիրը եզրակացնում է, որ ազգի հիմքերը խարխլող աղանդավորական արհավիրքի դեմ պետք է ազգովին ելնել պայքարի, այլապես հետո ուշ է լինելու: Նա նշում է, թե հանուն Եվրոպայի սիրո չարժե նման ազգակործան զոհողության գնալ: Հույս ունենալով, որ սփյուռքում «Ազգ»-ը ընթերցում են ոչ միայն հավատացյալները, այլեւ հոգեւորականները, վստահություն ենք հայտնում, որ մեր այս հրապարակմանը կարձագանքի Արեւմտյան Եվրոպայի հայրապետական պատվիրակ եւ Փարիզի առաջնորդ Գյուտ արք. Նագգաշյանը azg2@ arminco.com. susmark2002@yahoo.com susanik@mail.ru հասցեներից որեւէ մեկով:
ՍՈՒՍԱՆՆԱ ՄԱՐԳԱՐՅԱՆ

Անդրադարձ ԱՆՏԱՐԲԵՐՈՒԹՅՈՒՆԻՑ ՄԻՆՉԵՎ ՀԻՍՏԵՐԻԱ

Anna — Thu, 09 Jul 2009 11:25:09 GMT

«Գիտցիր, որ ամեն ինչի վերջը կա, եւ մեր հայ դատին ճշտումն ալ մեր իրավունքով պիտի վերջանա: Մենք պիտի հաղթենք, այո», սրանք տողեր են Հրանտ Դինքի նամակից, որ նա գրել է մեր կայքէջի մշտական ընթերցող ու մասնակից Սոնա Արշունեցուն ամանորյա նրա շնորհավորանքին ի պատասխան:
Ստամբուլի «Ակօս» թերթի խմբագիր Հրանտ Դինքի սպանությունը դեռ երկար վերլուծությունների ու մեկնաբանությունների նյութ կլինի, իսկ Եվրոմիության ճանապարհը բռնած Թուրքիայի համար հաստատապես քաղաքական նոր անախորժությունների մեկնարկ դարձավ: Հրանտ Դինքի սպանությանն անդրադարձան նաեւ «Ազգի» կայքէջի ընթերցողները, որոնց մի քանի ուշագրավ դիտարկումները հարկ ենք համարում ներկայացնել: Առանձնացրել ենք այն կարծիքները, որոնք վերաբերում են ողբերգությանը հայ հասարակության արձագանքին, հակադրելով նույն իրավիճակում թուրքական կառավարության ու ժողովրդի արձագանքին: Դիտարկումներ, որ անպայման բոլորիս խորհելու նյութ պիտի տան նման իրավիճակներում մեր անառողջ վարքագծի մասին, երբ «թուրքի ձեռագիրը չի փոխվել», «Դինքն էլ մի հերթական զոհ էր» ծայրահեղ, հաճախ հիստերիկ գնահատականները զուգադրվեցին բողոքի մի քանի թույլ ու իներտ արտահայտությունների հետ: «Թուրքական իշխանությունները կարողացան շատ լավ օգտագործել սպանությունը եւ ցույց տալ, թե իշխանությունը որքան շահագրգռված է նման երեւույթների դեմ պայքարի եւ արմատախիլ անելու հարցում: ...Ոչ ոք չի կարող ասել, թե այդ ցույցերը կազմակերպված բնույթ չունեին: Սակայն միջազգային հանրությունը տեսավ ոչ թե ոճրագործ, այլ կապանքներից ձերբազատվող, առողջացող թուրք հասարակություն», գրում է Գ. Ա.-ն Երեւանից, «Երբ Ռուսաստանում շարունակում են հայերին սպանել, մենք մատների արանքով նայելով` Թուրքիայում նույն հողի վրա սպանությանը փակցնում ենք «1,5 մլն պլյուս 1» կարգախոսը: Նշանակում է, դեռ չենք կարողանում ձերբազատվել մորթվողի հոգեբանությունից ու իրերին ավելի սթափ ու կարեւորը` արժանապատվության զգացումով նայել: Հրանտ Դինքը, անշուշտ, հենց այսպիսի թուրքական հասարակություն էր ուզում տեսնել, թեկուզ արտաքուստ, բայց ոչ այսպիսի հայ հասարակություն»: Ստամբուլից Մարին ընդգծում է թուրքերի արձագանքը. «Հազարավոր թուրքեր Օսմանբեյում հայերի հետ մեկտեղ ցույցի դուրս եկան, ցավակցեցին եւ ապրեցին այս ողբերգությունը, դատապարտեցին, հարգելով Դինքի հիշատակը»: Սոնա Արշունեցին նշում է Դինքի մահվան առաջին եւ հաջորդ օրը հեռուստատեսությունների արձագանքի մասին, որին անդրադարձավ նաեւ «Ազգը». «Հունվարի 20-ին, սպանության հաջորդ օրվա ողջ ընթացքում տոնական տրամադրություն էր տիրում եթերում: Խոսքս առաջին ալիքի մասին է: Չբարեհաճեցին փոփոխություն մտցնել իրենց ծրագրերի մեջ. նորից «Թեժ 10» էր, հետո` մեծանուն երգչուհի Սուսաննա Սաֆարյանի 50-ամյակի տեսագրությունը: Մի պահ ուզում էի մտածել, որ կա՛մ Հայաստանում տեղյակ չեն, թե ինչ է կատարվել, կա՛մ էլ նայում եմ թուրքական ալիք: Բայց «Հայլուրը» հաստատեց, որ լավ էլ տեղյակ են, ու ցուցադրեց այն հատուկենտ երիտասարդներին, որ դուրս էին եկել բողոքի ձայնը բարձրացնելու: Ինձ շատ ընկճված զգացի` Թուրքիայում ցուցարարների ամբոխի դիմաց` Հայաստանում մատների վրա հաշվվող երիտասարդություն: Նույն վիճակն էր անցած տարի Գուրգեն Մարգարյանի սպանության մեկ տարվա օրը:... Իրավիճակն այլ կերպ չես բնութագրի, որ անգամ թուրքի «թասիբը» չունենք»: Նույն զգացողություններն է ապրել Համո Արավիրցին` Բելգիայից. «Միթե այդքան դժվար էր մեր երիտասարդությանը, բուհերի ուսանողներին դուրս բերել փողոց. այստեղ իրենց մեղքի բաժինն ունեն ե՛ւ քաղաքական կուսակցությունները, ե՛ւ դասախոսները»:
ԿԱՐԻՆԵ ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ

Ընթացիկ ԱՄՓՈՓՎԵՑԻՆ «ԱԶԳԻ» ԿԱՅՔԷՋԻ ՇՆՈՐՀԱՎՈՐԱՆՔՆԵՐԸ

Մարտի 2-ից բաց էր «Ազգի» կայքէջի մարտի 8-ի շնորհավորանքների սրահը, որի միջոցով մեր բոլոր ընթերցողները, համակիրները եւ առհասարակ բոլոր ցանկացողները կարող էին շնորհավորել իրենց կանանց, մայրերին, ընկերուհիներին, աղջիկներին` գարնանային ամենաջերմ տոնի` Մարտի 8-ի կապակցությամբ: Մեկ շաբաթվա ընթացքում մեր կայքէջի միջոցով իրենց սիրելի կանանց եւ աղջիկներին, մայրերին ու քույրերին շնորհավորել են մեր հայրենակիցները ոչ միայն Հայաստանից, այլեւ Բրյուսելից, Մոսկվայից, Կանադայից, Լոնդոնից, Բելգիայից, Գլենդեյլից: Համայն աշխարհի մայրերին Մարտի 8-ի կապակցությամբ շնորհավորել է նաեւ Սոնա Արշունեցին Բրյուսելից` ցանկանալով առողջություն, երջանկություն եւ մեծ սեր: «Չոր անապատն էլ թող դառնա մայրիկ, իմանա որդուց ինչ կա քաղցրիկ», իր մաղթանքում գրել է Արշունեցին: Բելգիայից Համո Արմավիրցին շնորհավորելով կանանց եւ մայրերին` գրել է. «Գեղեցիկը շատ է աշխարհում, բայց ոչ մի գեղեցկություն չի կարելի համեմատել կանացի գեղեցկության հետ: Շնորհակալ լինենք Աստծուն, որ Դուք կաք»: Մանկական, կենսաբանության, բնության, կենդանիների ու քրիստոնեության թեմաներով հաղորդումների բացակայությամբ մտահոգված Սիլվան Բելգիայից մաղթել է. «Թող ամեն կին արժանի լինի ծնելու եւ մայր լինելու»: Շնորհավորելով մայրերին Նունե Ասրյանն էլ մեջբերել է Նժդեհի խոսքերը. «Մայրերի ափի մեջ պետք է փնտրել ազգի ճակատագիրը»: Ինչպես խոստացել էինք, լավագույն շնորհավորանքների եւ մաղթանքների հեղինակները ստանում են «Ազգի» գրադարանի հետաքրքրական հրատարակություններից: Մեր թերթի գրադարանի հրատարակությունները ստանալուն են արժանանում Սոնա Արշունեցին (Բրյուսել), Ժանետա Հակոբյանը (Կանադա) եւ Սիլվան (Բելգիա), ովքեր կարող են իրենց նվերները ստանալ Հանրապետության 47 հասցեում գտնվող «Ազգի» խմբագրատնից: ԳՈՀԱՐ ԳԵՎՈՐԳՅԱՆ

Ընթացիկ ԱՄԱՆՈՐՅԱ ԼԱՎԱԳՈՒՅՆ ԲԱՐԵՄԱՂԹԱՆՔՆԵՐԻ ՀԱՄԱՐ «ԱԶԳԻ» ԿԱՅՔԷՋԻ ՀԱՅՏԱՐԱՐԱԾ ՄՐՑՈՒՅԹՆ ԱՄՓՈՓՎԵՑ

Նախատոնական օրերին «Ազգի» կայքէջում ամանորյա շնորհավորանքների մրցույթ հայտարարելով մենք ամենեւին էլ գլուխգործոցներ չէինք ակնկալում: Սպասում էինք պարզապես սրամիտ, ինքնատիպ բարեմաղթանքների: Մրցույթի մեր մասնակիցները, սակայն, շնորհավորանքների բնույթին այլ ուղղվածություն են տվել: Դրանց բովանդակությունը հետաքրքրական է գլխավորապես համազգային նշանակության խնդիրների անդրադարձով: Լինելով այնքան անմիաբան իրական կյանքում, մեր մաղթանքների ու կենացների մեջ մենք կատարյալ ենք մեր խելամտությամբ: Անգամ թշնամուն սիրելու, նրան խաղաղություն ու սեր ցանկանալու քրիստոնեական պատգամը քանիցս կրկնվում է շնորհավորանքներում: Մասնակիցներից մի երկուսն այնքան են ոգեւորվել, որ իրենց զգացմունքները նույնիսկ փորձել են արտահայտել չափածո տողերով: «Կկամենայի մաղթել իմ ազգին սեր, միություն, միաբանություն ազգային գաղափարների շուրջն ինչպես սփյուռքում, այնպես էլ հայրենիքում: Վեր կանգնել նեղ անձնական շահերից եւ գլոբալիզացիայի խելահեղ այս դարում պահպանել ազգային դիմագիծը: Աշխարհի որ ծագում էլ լինենք` նպաստենք, նեցուկ լինենք մեր երկրի բարօրությանն ու հզորացմանը, Ղարաբաղի հարցի, մեր պահանջատիրության արդար դատին: Ամուր քրիստոնեական հավատք ու անձնուրաց հայրենասիրություն: Լինենք հավաքական այն ուժը, որ երազել է մեծն Չարենցը... » Սոնա Արշունեցի, Բրյուսել: Սոնա Արշունեցին մեր պատգամավորներին առաջարկում է նաեւ օրհներգի սեփական տարբերակը, մաղթելով շուտափույթ ձերբազատում խճճված վիճակից: Ամանորյա մաղթանքների գլխավոր լեյտմոտիվ է դարձել նաեւ սփյուռքում սփռված մեր հարյուր հազարավոր հայրենակիցներին տանջող կարոտախտը, որից նրանք փրկության ելքեր են առաջարկում` ամանորյա իրենց գլխավոր իղձը դարձնելով հայրենիք վերադարձը: Դրանցում նաեւ վիրավորանք կա, որովհետեւ Հայաստանից հեռացածներին մենք հաճախ անփութորեն, անշրջահայացությամբ «հայրենիքը լքածներ» ենք անվանում, առանց խորամուխ լինելու, որ օտար ափերում նրանք հայտնվել են ամենից հաճախ` պարտադրված, եւ այսօր նրանց մեծ բանակն է, որ դժվար աշխատանքով հարազատներին ու մերձավորներին պահում է ծննդավայրում, մեր բյուջեի չափ գումար ուղարկելով նրանց ամեն տարի: Հայֆայից Նուբար Ասլանյանը նույնիսկ առաջարկում է պատասխանատվության ենթարկել իրենց հանիրավի այդպիսի վիրավորանք հասցեագրողներին: «Մենք, հայրենիքը հարկադրյալ լքողներս (պատճառները հարցրեք ՀՀՇ-ին, նա կբացատրի), դիմում ենք ազգասեր պատգամավորներին` հույսով ու հավատով, որ նոր` 2007 թվականին ազգամետ մոտեցում կունենան մեր հանդեպ եւ օրենք կընդունեն հայրենադարձների մասին, եւ որ նոր` 2007 թվականին խորհրդարանում կավարտվեն վարիացիաները երկքաղաքացիության խնդրի շուրջը»: Նա նաեւ դիմում է մեր պատգամավորներին` «հույսով ու հավատով, որ գալիք ընտրություններում ազգային շահերը անձնականից բարձր կդասեն»: «Մենք բոլորս նույնն ենք երազում` ազատ, հզոր ու զարգացած Հայաստան` մենք, որ մեր կյանքն ենք վատնում հուսահատությամբ, դաժանությամբ ու անհանդուրժողականությամբ պատված հայրենիքում կամ հեռանում նրանից մարդավայել ապրելու հույսով, մենք, որ մեր հացն ենք կիսում մեր կարիքավոր հարազատների հետ... Թող 2007 թվականը օգնի գոնե մեկ քայլ կատարել դեպի մեր երազի երկիրն ու մարդը», մաղթում է Գնել Խաչատրյանն` ԱՄՆ-ից: Եվ այսպես, կայքէջի մրցույթի հաղթողներ են (խելամիտ մաղթանքների համար) Նուբար Ասլանյանն` Իսրայելից, Սոնա Արշունեցին` Բրյուսելից, Գնել Խաչատրյանը` ԱՄՆ-ից եւ հոռետեսությունից զերծ ուրախ, լավատես մաղթանքի համար՝ Աշոտ Ստեփանյանը Երեւանից: Հայ գրողների, բանասերների, պատմաբանների հատորյակներով նրանց մրցանակները «Ազգի» խմբագրությունում են: ԿԱՐԻՆԵ ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ

Հարգելի պարոն Շավարշ Քոչարյան

Anna — Thu, 09 Jul 2009 11:20:18 GMT

Համաձա՞յն եք ինձ հետ, որ մեր ընդդիմադիրների մոտ բացակայում է ընտրական տարրական կուլտուրան: Բոլոր քաղաքակիրթ երկրներում ընդունված է՝ պարտվողը հաշտվում է իր պարտության հետ ու ողջունում է հաղթող կողմին։ Իսկ մեր ընդդիմությունը նորից հեղափոխական կոչեր է անում ու կասկածի տակ դնում ընտրությունների արդյունքները։ Կփորձեմ պարզաբանություններ տալ իմ ըմբռնումների շրջանակներում, թեև սփյուռքը ձայնից զրկված է՝ խոսքս ընտրելու ու ընտրվելու իրավունքի մասին է, բայց կարծեմ գոնե մեկնաբանելու իրավունք դեռ ունենք: Ուշի-ուշով հետևելով ողջ քարոզարշավի ընթացքին՝ շատ ընդդիմադիրներ գերազանցեցին սոցիալական ասպեկտին վերաբերող խոստումների հնարավոր ու անհնարի սահմանները՝ կարծիք ստեղծելով, որ մեր ազգը միայն ստամոքսը լցնելու համար է ապրում: ժողովուրդը, ճիշտ է, բոլորին էլ սրտաբաց է ընդունում՝ աղ ու հացով, ծափ ու ծիծաղով... հայկական հյուրնկարություն է՝ չենք ուզում, որ մեր տուն այցելած մարդը կոտրված սրտով հեռանա, բայց ժողովրդի սրտից հարցրու: Այստեղ են ասել. «Ճտերն աշնանն են հաշվում»: Զարմանալի ոչինչ չկա. ինչ ցանեցին, այն էլ հնձեցին: Դա մեր ժողովրդի ապտակն էր իր վստահությունը չարաշահած զավակին: Ընդդիմադիր, բայց այս աստիճա՞ն... Նախագահի վերընտրվելուց ի վեր այդ նույն ընդդիմությունն այս տարիների ընթացքում 10 անգամ չմտավ խորհրդարան։ Սահմանադրական դատարանի վիճարկելի, տխրահռչակ \"Վստահության հանրաքվեի\" որոշումից հետո (հանրահավաքներ, բոյկտներ) փողոցն էին ընտրել ասպարեզ ու ամեն կերպ խանգարեցին նախագահի բնականոն աշխատանքը։ Կարելի է ասել, որ երկաթյա կամք էր հարկավոր նման իրավիճակում երկիր ղեկավարելու համար: Նպատակս բնավ էլ նախագահին գովաբանելը չէ, քավ լիցի, այլ ընդդիմության իրական դեմքը պատռելը, որոնք անխղճաբար գրպանում էին պատգամավորի բարձր աշխատավարձը, իրենք կուշտ փորերով, սովածներին սին խոստումներ տալով՝ հանում էին հրապարակ, որ քաոսային վիճակից կաթվածահար անեն ազգային ժողովի աշխատանքները: Ես բազմիցս եմ «Ազգ»-ի ֆորումում անդրադարձել այս թեմային։ Այս մասին խոսել եմ հատկապես Արամ Զավենի Սարգսյանի կայքեջում\' «Ուզում եմ պատռել լռության չադրան» վերնագրով նյութի ներքո: Վերջապես, այդ նույն ընդդիմություն կոչվածն ի՞նչ արեց այս երկար ու ձիգ տարիների ընթացքում , ժողովրդի ո՞ր մի դարդին դարման արեց, ո՞ր մի օրենքի ընդունմանը ներկա գտնվեց։ Իսկ հիմա, խոստումներ տալով, զորբայություն անելով, բարձր բղավելով՝ փորձում է հավա՞տ ներշնչել։ Կարծում են ժողովուրդը հիշողության կորստո՞վ է տառապում՝ ժողովուրդն ընտրել էր ու փոշման մնացել։ Ինչքա՞ն կարելի էր խաբվել՝ «- մեկ +մեկ + մեկ +մեկ...»- երով , կամ «Քշել Ղարաբաղյան կլանը... » խոսքերով։ Ցավում եմ այս կարգախոսի համար, որը վիրավորական է մեր այն նվիրյալների հիշատակի համար, ովքեր իրենց կյանքը տվեցին հանուն Արցախ աշխարհը հետ բերելու: Չեք կարծու՞մ որ այդ կարգախոսներ հնչեցնողները իրենց դիրքից ու աթոռից զատ ուրիշ սրբություն չունեն: Կասկածելի է ու անհավանական, որ նրանց մեջ սեր կա դեպի մեր ժողովուրդը, թեև հաճախ են կոկորդներով մեկ գոռում. «Ժողովուրդ ջան, դու պիտի լինես էս երկրի տերը...մենք ձեր օգնությամբ պիտի քշենք էս իշխանություններին»։ Ինչքան չարություն ու ատելություն կա այդ մարդկանց սրտի խորքում: Հանրահավաքներին ներկա մարդկանցից շատերը, չեմ կասկածում, որ ուղղակի թամաշայի համար են հավաքվում, որ հետո իրենց եզրակացությունն անեն, թե ով, ով է: Ես ողջունում եմ մեր ժողովրդի գաղափարական զարթոնքը, որ վերջապես կարողացավ թացը չորից զատել. ցուցաբերեց կամք, ու ամրագրեց իր անվստահությունն աթոռի մոլուցքով տարված շատ բախտախնդիրների: «Ժառանգություն
» կուսակցության մուտքը խորհրդարան մեր ժողովրդի հաղթանակի այգաբացն է՝ ազգային շահը սեփականից զատելու առաջին ողջունելի քայլը: Կանաչ ճանապարհ եմ մաղթում մեր նորընտիր պատգամավորներին, բեղմնավոր աշխատանք՝ ի բարօրություն մեր երկրի հզորացման ու զարգացման: Վստահ եմ, որ երբ տնտեսապես ուժեղ լինենք ու ինչ-որ չափով կրճատվի աղքատության չափանիշը, մեր ժողովուրդն ավելի վստահ ու անկաշառ ընտրություն կկատարի և մեր խորհրդարանն էլ կհամալրվի երիտասարդ, բանիմաց ու նվիրյալ արհեստավարժներով: Ես լավատես եմ, կգա այդ oրը:

Հարգելի Սոնա, հետաքրքիր էր ծանոթանալ Ձեր դատողությունների հետ։ Ես շատ ուրախ եմ, որ Դուք լավատես եք եւ լավատեսությամբ ավարտեցիք Ձեր հարցը։

Թղթակցություններ «ԱԶԳ»-ի համար

Anna — Thu, 09 Jul 2009 11:16:28 GMT

Մատենադարանի վերաբյալ կրկնվող հարցադրումները ներկայացնում ենք խմբավորված. «ԱԶԳ»
ՍՈՆԱ ԱՐՇՈՒՆԵՑԻ ԲՐՅՈՒՍԵԼ, sona_arshuneci@yahoo.fr, 2007-05-07
- ՀԱՐԳԵԼԻ ՊԱՐՈՆ ՆԱԽԱՐԱՐ
Հեռուստատեսությամբ լսելով Դավիթ Հովհաննեսի մեկնաբանությունները մատենադարանի մեր ազգային հարստությունը համարվող անտիկ ձեռագրերը յուրացնելու "ՀԻԼԼի" դավադիր խաղերի /որի տակ թաքնված են մեզ կողոպտելու հստակ մտադրություններ/, ինչպես նաեւ "Առավոտում" կարդալով Գոհար Հակոբյանի հունիսի 29-ին եւ հուլիսի 3-ին հեղինակած հոդվածները մատենադարանի ձեռագիր մատյանների թվայնացման մասին, խոստովանեմ, աչքերիս չէի հավատում. "Մինչ ԿԳ նախարար Լեւոն Մկրտչյանը նրանց քննադատում էր միայն իրեն հայտնի չափանիշներով «Հիլլի» «փայլուն» գործարքին ընդդիմանալու համար՝ «Դե գնացեք ձեր ձեռագրերը գրկեք ու ձեր սարերում մնացեք հայտարարությամբ» («Դռնփակ քննարկում է»` «Առավոտ», 24.05.2007)"
Ես միշտ համակրել եմ Դաշնակցական կուսակցությանն ( անգամ ցանկություն հայտնել անդամագրվել) իր հայրենասիրական կեցվածքի, դիրքորոշումների, անցած ուղու... բայց ու՞մ մտքով կանցներ, որ հենց դուք նման քայլի կգնայիք. Դա հավասար է նրան, որ մեր հողը տվեցինք թուրքին ու հիմա պայքարում ենք, ուղղիներ փնտրում վերադարձնելու համար... Գիտության առաջընթաց չի նշանակում մեր հոգեւոր արժեքները արծաթե սկուտեղի վրա հրամցնել օտարին: Մենք շատ ենք նվիրել ուրիշին, խաբվել ենք ու դեռ խաբվում ենք. խորը վերլուծեք ամեն բան, խորհդակցեք, ամոթ չէ. նման ռիսկի մի դիմեք: Մենք տառապում ենք օտարամոլության բարդույթով ու միամտորեն, առանց ծանր ու թեթեւ անելու, կուրորեն օտարի գիրկն ենք նետվում, ու վերջում փոշման մնում' ընկնում լարած թակարդը:
Այս շփոթի' ազգադավ գործարքի հեղինակներն արդյոք ունեցե՞լ են այդ քայլը կատարելու իրավասություն, թե՞ անտեր երկիր է, ով ինչ ուզի, իր գրպանը հարստացնելու համար կարող է իրագործել, ու շատ հայրենասերներ, ովքեր զգում են այդ պայմանագրի վտանգավորությունը' ահազանգում են, բայց նրանց ձայնը լսելի չէ: Տեղին է ասել. լինել հայրենասեր կամ հայրենասիրություն խաղալ, սրանք բոլորովին իրարից տարբեր կատեգորիաներ են: Ավելի խիստ կարելի է ասել, բայց խնայում եմ: Պարզից էլ պարզ է, որ այդ պայմանագրում նշված 80միլ$-ից իրենց բաժինն ունեն այն դեմքերը , ովքեր կողմ են "Հիլլի" թվայնացման գործարքին' ուղղակի նրանք դեռ բացահայտված չեն եւ գործում են ստվերում: Այլապես նման հիմարություն թույլ չէր տա ոչ մի հայրենասեր մարդ, էլ չեմ ասում մտավորականը: Մեր երկիրը դարձել է անգլուխ մի մարմին. ոչ մշակույթի նախարարի խոսքերն են լսելի, ոչ Գարեգին Չուգասզյանի, ոչ Դավիթ Հովհաննեսի, ոչ էլ այն նվիրյալների, ովքեր բավական թանկ գներով ձեռք են բերել մեր մասունքները ու նվիրել մատենադարանին...արդյոք այդ բարերարներից կարծիք հարցվե՞լ է, իհարկե` ոչ: Այո, գիտակից մարդու համար շատ թանկ են մեր անցյալի կենդանի վկայությունները' Մատենադարանի ձեռագիր մատյանները:
Եվ կապված "Հիլլի' թվայնացման հետ` խնդիրը պետք է լուծվի համաժողովրդական հանրաքվեի միջոցով, քանզի ձեռագրերը ողջ ազգի` դարերից մեզ հասած հարստությունն են: Այլապես կամաց -կամաց մենք մեր եղածի տերը չենք լինելու: Ինչու՞ այս հարցի շուրջ չեն հնչում Վեհափառի, երկրի նախագահի, վարչապետի, կամ արտաքին գործոց նախարարի գնահատականները... Հետաքրքիր է նաեւ նորընտիր Ազգային ժողովի կեցվածքն այս հարցում. արդյոք նրա՞նք էլ կողմ կքվիարկեն այս թալանին: Ի՞նչ է, անտեր երկիր է դարձել ու շունը տիրոջը չի՞ ճանաչում: Աջ ձեռքը չի՞ իմանում , թե ձախն ի՞նչ է անում: Իմ խորին համոզմամբ, այս հարցը համահայկական խնդիր է ու ողջ ազգի հանրաքվեի արդյունքը թույլ կտա միայն թույլատրե՞լ "Հիլլին" թվայնացնել մեր ազգային հարստությունները, թե՞ կգտնվեն ազգային բարերարներ ու թույլ չեն տա օտար կազմակերպությանն օգտվել մեր մշակույթը յուրացնելու ոտնձգությունից: Մի բան շատ պարզ է, եթե "Հիլլն" օգուտ չունենա այս գործարքի մեջ, ոչ թե 80միլ.$ , այլ անգամ 1միլ $ իր կապիտալը քամուն չի տա. ուղղակի խորը վերլուծել է հարկավոր ու հայրենասիրաբար մոտենալ այս հույժ կարեւոր հարցին:
Հարգելի նախարար
Ես ունեի ձեզ ուղղվելիք ոչ պակաս ազգապահպան հարց ու առաջարկ կապված հայապահպանման հարցի հետ` սփյուռքում, բայց Մատենադարանի մեր հոգեւոր մատյանների թվայնացման "Հիլլի" ստեղծած քաոսն ավելի առաջնային եմ համարում, իսկ իմ հարցը կմնա ուրիշ առիթով: Թեեւ գրեցի "Ազգ"-ին, բայց այդպես էլ արձականք չստացա, երեւի նկատել է, որ այդքան էլ կարեւոր չէ ազգապահպանումը' այն էլ սփյուռքում:
Հարգանքներով' ՍՈՆԱ ԱՐՇՈՒՆԵՑԻ - ԲՐՅՈՒՍԵԼ

ԲԱՑ ՆԱՄԱԿ ՍՓՅՈՒՌՔԻՑ
====================

Սոնա Արշունեցի, Բրյուսել, sona_arshuneci@yahoo.fr, 2007-09-26
Խոստովանեմ. բոլոր դեպքերում հարգում էի մտավորական Տեր-Պետրոսյանին, Ձեր լռության մեջ էր Ձեր մեծությունը,բայց ընդհատակից Ձեր հրապարակ գալը իմ միջից հօդս ցնդեցրեց հարգանքի այդ կաթիլը:

Այսօր որ ազգը թափառական է դարձել, դրա հեղինակը հենց դուք եք, ժողովրդին աղքատության դուռը հասցնելը, անարխիան, ամենաթողությունը, սպանությունները, ընտրություններ կեղծելը. թուրքի կիսատ թողած սպիտակ ջարդը ... Դուք իրագործեցիք: Այսօր Հայաստանից գաղթածների երեխաները օտար լեզվով են խոսում, օտար հարկի տակ են ծվարել, վաղը օտարի հողն են ծաղկեցնելու. Դուք խղճի խայթ զգու՞մ եք մեր` լքողներիս նկատմամբ: Դուք մի դրածո էիք, իսկ երկիրը ղեկավարում էին Վանոները, Վազգեն Սարգսյանները, Բ. Արարքցյաններըը, Արա Սահակյաններըը... Հիմա որ ուզում եք ժողովրդի աչքին թոզ փչել` «ժողովրդին այս վիճակից հանել», զարմանում եմ. Դուք այդ ժողովրդին արհամարհում էիք, հաղորդ չէի դառնում նրա դարդ ու ցավին: ՈՒրախանում էիք, որ լքում էինք երկիրը, ու ձեր հոգսը թեթեւանում էր, ժողովուրդը ծանր լուծ էր Ձեր ուսերին. ժողովուրդ, որ Ձեզ հավատացել էր, իր ձայնն էր տվել, իսկ Դուք հարկ չէիք համարում դուրս գալ, գոնե ժողովրդին ձեր ներկայությամբ երկու բառով հանգստացնել. համարձակություն չունեիք: Մոռացե՞լ եք, որ Դուք ասում էիք. «Անցումային ժամանակներ են, ես չեմ կարող, ասել, թե քանի տարի հետո է վիճակը փոխվելու, չեմ կարող խոստանալ», այս Ձե'ր խոսքերն են: Բայց բանից պարզվեց, որ հարցը անցումային շրջանը չէ, այլ միակ իրական անժխտելի փաստը Ձեր անկարողությունն էր երկիր կառավարելու, Դուք միայն ձեր անձն ու աթոռն էիք պաշտպանում Ձեր նախագահման տարիների ընթացքում: Զարմանալի է. միթե՞ այս տարիների (10) ընթացքում երկիր կառավարելու փորձ եք ձեռք բերել, կամ համարձակություն, որ կկարողանաք Ձեզ շրջապատող նոր վերաձեւավորված մաֆիային դիմակայել. կասկածում եմ, (արդեն Ձեր շուրջը պտտվողների մեջ տեսնում եմ նրանց դեմքերը) : Ձեզ շրջապատողներն ունենալով գերագույն նպատակ` գալ իշխանության, փորձում են այն իրագործել ձեր միջոցով: Նրանց լարած թակարդում եք հայտնվել: Լավ ծանր ու թեթեւ արեք. Ժողովրդին նոր փորձությունների մի տարեք, փառասիրությունով մի արաջնորդվեք: Լինել լավ մտավորական, կամ կարողանալ ճիշտ երկիր կառավարել, դրանք իրարից տարբեր կատեգորիաներ են: Ձեր մեջ ապրում է մտավորականը, որին հատուկ է համեստությունը, մարդկայնությունը, ենթարկվելու բնազդը... Մենք արդեն տեսել ենք. Դուք տանում էիք ձեր ենթակաների բոլոր կամայականությունները, սեփականաշնորհման քողի տակ երկրի ալան-թալանը, սպանությունները... այդ տարիներին դարձյալ ընդհատակում էիք, ժողովուրդը Ձեր ձայնը չէր լսում: Իսկ եթե երբեմն լսում էր դեպքից- դեպք, լոկ ապագայի նկատմամբ անհուսադրող խոսքեր: Ի ուրախություն Ձեզ Հայաստանը դատարկվեց. դուրս եկանք մի օտարություն, որ ոչ լեզու գիտեինք հաղորդակից դառնալու, ոչ էլ տանիք` մեր գլխավերեւում: Դուրս եկանք մի դաժան օտարություն` հազար ու մի փորձություններով լի, դուրս եկանք, որ փրկենք մնացած մեր հարազատներին, ինչպես Դուք էիք ակնկալում:
Ի՞նչ է, կարծում եք ժողովուրդը հիշողության կորստով է տառապում` երբեք: Ժողովուրդը մի լավ խոսք ունի` «ինչ որ ցանես, այն կհնձես»:

ՀԱՅԱՍՏԱՆԸ ՊԱՏՐԱՍՏՎՈՒՄ Է ԳՐԱՎԵ՞Լ ՆԱԽԻՋԵՎԱՆԸ- Աննա Իսրայելյան
"Առավոտ"(29-06-2007թ)
-----------------------------------------------------------------------------------
Կարծում եմ հոդվածում կան հետաքրքիր մտքեր իմ կողմից առաջ քաշված .
ծանոթացեք.
ՔՆՆԱՐԿՈՒՄ - ՍՈՆԱ ԱՐՇՈՒՆԵՑԻ
-----------------
ՀԱՐԳԱՐԺԱՆ ԱՆՆԱ ԻՍՐԱՅԵԼՅԱՆ
Այս բոլոր թերացումները գալիս է նրանից, որ մենք չունենք իրական արհեստավարժ դիվանագետներ, և այդ մեր բաց կողմը անմիջապես օգտագործում է թուրքը: Եվրախորհուրդ գնացող մեր պատգամավորները չունեն բավական պնդաճակատություն, որ անընդհատ հնչեցնեն նոր Ջուղայի խաչքարերի հիմնահատակ ոչնչացումը, ինչպես նաև մեր եկեղեցիների հիմնահատակ անհետացումը Թուրքիայում: Այս թվում նաև Նախիջևանի հայաթափումը դեռ սովետների ժամանակներից և որ նույն ճակատագիրն էր սպասվում Ղարաբաղցուն: Նախիջևանի մասին մեր դիվանագետները ծպտուն չեն հանում: Թուրքը ի սկզբանե լինելով լավ դիվանագետ , առաջինը ինքն է հնչեցնում և կարողանում է ջրից չոր դուրս գալ. Փաստը Աղթամար կղզու Սուրբ խաչ եկեղեցու վերանորոգումն էր, որ աշխարհին ցույց տվեց, որ հայկական եկեղեցի է նորոգում, բայց նա հենց էնպես փող չէր դնի եկեղեցին նորոգելու. միտքը թանգարան դարձնելն էր և իր տուրիզմը խթանելը:Այն կարծիքն է ստեղծվում, որ մեր պատգամավորները օր են մաշեցնում Եվրախորհրդում, իսկ Ազրբեջանցին աշխատում է."Ինչքան սուտ,այնքան լավ" այս կարգախոսով: Իսկ ո՞վ է նրանց լռեցնելու. հայ պատգամավորը՞. այս լռելյան ֆոնի վրա դեռ արդյունքնե՞ր ենք սպասում:Երևի հույսնները դրել են օտար դիվանագետների վրա է խոսելու, հնչեցնելու, պահանջելու պարտականությունը: Երևի հենց այստեղ է որ պետք է հնչեցվի մեծ խոսքի գիտակ Ջիվանու խոսքերը. - Խելքի՜ աշեցեք... Չմոռանանք նաև մեր պապերից եկած այս մարգարեական խոսքերը. -Ով հույսն ուրիշի վրա է դնում' հացը ցամաք է ուտում: Այս մարգարեական խոսքերը հենց էնպես չեն ասված, դա մեր ազգային թերությունն է, որի պտուղները քաղում ենք այսօր: Այսքանը պահի էմոցիայի տակ: Իսկ հիմա վերլուծենք ու խորը ուսումնասիրենք և ինչու՞ չէ ջրի երես հանենք, մեր բոլոր տարացքների' Արևմտյան Հայաստանի նվիրատվությունը Թուրքիային, մեր Արցախ աշխարհի ու Նախիջևանի բռնակցումը Ազրբեջանին... բոլոր այս թալանը կատարվել է Սովետական Ռուսատանի կողմից ու հիմա կրավորական կեցվածք ընդունած ձեռքերը լվացել մի կողմ է քաշվել ու որպես դիտորդ հեռվից նայում է թե ինչպես է հայը ճիգ գործադրում լուծելու այս Գորդիան հանգույցը: Մենք պետք է մեր տարածքների թալանի անենագլխավոր պատասխանատունից' Ռուսաստանից պահանջենք, որ բացվեն Ռուսական արխիվները ու լույս սփռվեն բոլոր պայմանագրերի վրա և չեղյալ համարվեն, քանզի մեր անկախացումով ու Սովետական կարգերի փլուզումով, ավտոմատ կերպով այդ բոլոր փաստաթղթերը ուժը կորցրած են համարվում' անվավեր, քանզի այդ պայմանագրերը ստորագրել են սովետական իշխանության պաշտոնյաները, իսկ այսօրվա Ռուսաստանը իրավահաջորդն է Սովետական Ռուսաստանի: Այստեղ երկու կարծիք լինել չի կարող, եթե 92 տարի առաջ Օսմանյան կայսերության օրոք կատարված տարածքային թալանի ու ցեղասպանության համար պահանջում ենք պատասխանատվություն կրել ներկայիս Թուրքական կառավարությունից, ինչու՞ չենք մտածում, որ ներկայիս Ռուսաստանը ժառանգորդն է Սովետական Միության ու պատասխանատուն, ինչպես նաև գլխավոր դերակատարը մեր' Հայկական տարացքների թալանի: Այս բոլոր փաստաթղթերի տակ ռուսական ստորագրություններ են: Մեր տարածքները տնօրինել են ռուսները: Ահա թե որտեղ է թաղված շան գլուխն ու բանալին մեր Հայկական հարցի: Ա´յ, այստեղ է կաղում մեր դիվանագիտությունը, թե՞ չեն ուզում տրորել ռուսի թաթը: Գորդիան հանգույցի լուծման միակ բանալին է,որ արծաթե սկուտեղի վրա հրամցնում եմ մեր դիվանագետներին: Այդ մասին բազմիցս եմ գրել: Ցանկալի է, որ այս թեմայի շուրջ հնչեին կարծիքներ:

Հրապարակախոսական հոդվածներ

Anna — Thu, 09 Jul 2009 10:43:33 GMT

Երևում է լավ տեղեկացված չեք հրիաների ով լինելուն. Այդքան փոքր տեղով ունենալով ֆինանսական մեծ ռեսուրսներ, անգամ Ամերիկային են իրենց կամքը թելադրում, Լևոնը լավ էլ գիտի թե ում պոչը բռնած ման է գալիս, որ վեր բարձրանա: Հաճախ եմ անդրադարձել այս թեմային. Երբեք էլ իրականում պատահականություն չէր, որ Ազատության հրապարակում ցուցարարները ծածանում էին Իսրայելի դրոշը:
Եթե մենք Լևոնին գիտնական, մեծ մտավորական ենք ընդունում, ինչպես կարող էր նման մարդը դառնալ հրիաների ձեռքի գործիք. նա լավ էլ գիտեր, թե ովքեր են եղել իրականում Մեծ եղեռնի ջարդը կազմակերպող այս փաշաները. Էնվեր, Թայլաթ, Ջեմալ... անգամ Աթաթուրքը ... ՈՒղակի Լևոնը թքած ունի թե ով ում է ջարդել, թե 1,5 միլիոն հայի արյուն է թափվել հրիաների դրդմամբ, հիմա էլ թող թափվի. կարևորը որ նորից դառնա Հայոց թագավոր.մարտիմեկյան դեպքերը դրա վառ ապացույցն են. Իրականում եղեռնի հրահրիչները եղել են հրիաները, որոնք նախանձով են լցված եղել հայ հաջողված վաճառականների ճարպկությանը, գործարարությանը... ու թուրք ազգին հանել են հայի դեմ: ուզում եմ քննարկողների ուշադրությունը հրավիրել այն հոդվածի վրա, որը տպագրվել է այս տարվա "ԱԶԳ"-ի փետրվարի 15-ի համարում:
Խնդրում եմ լավ ուշադրություն դարձնեք տպագրության օրվան' այսինքն ընտրություններից ընդամենը 4 օր առաջ. մարտիմեկյան դեպքերից 15 օր առաջ, որը գալիս է փաստելու բանաստեղծ Ռազմիկ Դավոյանի հոդվածում արտահայտած փաստերի զուտ ճշմարտացիությունը Լևոնի մասին ,
Ղարաբաղյան շարժման առաջին օրերից սկսած ու մինչև այսօր էլ ամբոխավարական իր արհեստավարժ ունակությունը ի գործ դնելով, նպատակամղված, կեղծ "Համազգային շարժման" կարգախոսի տակ , հովանավորվելով օտարերկրյա ֆինանսական աղբյուրներից (անգամ Թուրքիայից Անգլիական բանկով 5միլ%,) իր շուրջը հավաքելով խորհրդարանական ընտրություններին դուրս մնացած ընդդիմության աբիժնիկներին, կաշառելով, սուտ խոստումներ տալով սրան-նրան, գրչակ ծախված լրագրողներին, կարողանում է առայժմ ինչ-որ բազմություն հավաքել իր շուրջը, բայց այդ բազմությունը ողջ հայ ժողովրդի կամքը արտահայտել չեն կարող ու փոքրամասնությունը չէ, որ պետք է առաջնորդի մեծամասնությանը:
ճշմարտությունն այն է, որ իրականում Լևոնը նույնն է մնացել, դա ապացուցվեց մարտիմեկյան դեպքերով. նա թքած ունի թե քանի հայի արյուն կթափվի, փառամոլության մոլուցքը, ինքնասիրահարվածությանը "ԼԵՎՈՆ ԹԱԳԱՎՈՐ" տիտղոսի համար պատրաստ է ողջ ազգին սաղ - սաղ թաղել:Իսկ մեր միամիտ ժողովուրդն էլ կարծում է, թե ներողություն խնդրելով անցյալի մթի, ցրտի, սովի, ամենաթողությունների, սպանությունների, արտագաղթի...համար, մեղքերի քավություն է արել ու նորացված հարություն է առել, ներկայանում է սրբակերպ, ոտքերն ամպոտ "ՀԱՅ ԺՈՂՈՎՐԴԻ ՓՐԿԻՉԸ", Իրականում ազգի ՑԵՑԸ

****

Ստացվել է մի աբսուրդ վիճակ. անունը թե անկախ պետություն ենք, բայց իրականում տեղից ելնողը մատ է թափ տալիս մեր վրա, ստացվում է ով ինչ ուզի անի. ինչ անկարգություն, մարդասպանություն, խուլիգանություն... իրավապահ մարմինները իրավունք չունեն նրանց խաթրին կպնելու, այլապես Եվրոպան կպատժի. հետո էլ իրավական դաշտի մասին են խոսում. ուրմն մեր բերդերում միայն գողերը պետք է նստեն, իսկ մտածված հեղաշրջում կազմակերպողը, որն օրեր շարունակ մարդկանց լիցքավորում ու հասունացնում էր իրագործել իր բաղձալի նպատաը ամեն գնով, թեկուզ զոհերի գնով, նա ինչու՞ չպետք է ազատ ման գա ու պատասխան չտա իր հեղինակած բեմադրության արդյունքում թափած արյան համար. ավելին նա այնքան արեհստավարժորեն կարողացավ ջրից չոր դուրս գալ, որ անգամ Եվրոպային ստիպում էր պատժամիջոց կիրառել , կիրառել, բայց ՈՒ՞մ մի ժողովրդի, որի մի մոլորված մասը տաս օր շարունակ իրե՞ն էր զորակցում,
մի ժողովրդի, որ առանց այն էլ շրջափակման մեջ հազի՞վ է մի կերպ գոյատևում...
ՈՒ մեր լրագրողներն էլ իրենց թիկունքին ունենալով Եվրոպայի թափ տված մատը մեր իշխանությունների վրա, առիթը բաց չեն թողնում իրենք էլ իրենց հերթին շտապում են հիշեցնել, որ չմոռանաք, թե չէ կգրենք, կպախարակենք, մենք էլ ախր չորրորդ իշխանությունն ենք...
ՈՒմ ուզենք կբարձրացնենք, ում ուզենք գլխիվայր կկախենք. Անկախությունից վեր
ուշի-ուշով հետևում եմ և´ ընդդիմադիր, և´ իշխանամետ մամուլին. բայց մի հարց ինձ շատ է տանջում. լրագրողը, որը պետք է արտացոլի oրվա իրական պատկերը, ինչու՞ նույն դեպքը տարբեր տեսանկյունից է մեկնաբանվում այս երկու բանակների, այո, բանակների բաժանված վայ լրագրողների կողմից, ումից լսել հավաստի, ստույգ լրատվություն. ամենուրեք ապատեղեկատվություն է. ինչու՞ պետք է ընթերցողը կասկածի տվյալ հոդվածի ճշմարտացիությանը,
Կարծում եմ պետք է բուհերում նորավարտ լրագրողները երդվեն, որ ժողովրդին անբասիր ու ազնիվ կծառայեն, ինչպես բժիշկներն են երդվում: Այս պետք է դառնա յուրաքանչյուր լրագրողի կյանքի ու գործունեության անբիծ ուղղեցույցը. չգիտեմ, տեղեկացված չեմ, արդյո՞ք ունենք ընդունված օրենք, որը կպատժի լրագրողին սխալ, ազգադավ, կողմնապահ ապատեղեկատվություն սփռելու դեպքում պատիժ, որը կդառնա նրանց զգոն աշխատելու զսպանակ:

***

ԵՐԲ ԲԱՑՈՒՄ ԵՆՔ ճԱՌԻ ՈՒ ԻՐԱԿԱՆՈՒԹՅԱՆ ՄՈՒԹ ԽՈՒԹԵՐԸ
(ԲԱՑ ՆԱՄԱԿ ՍՓՅՈՒՌՔԻՑ)

Հոկտեմբերի 17-ի ընդդիմաթյան հանրահավաքից հետո Լևոնականներից շատերը մեծ հիասթափություն ապրեցին, զգալով Տեր Պետրոսյանի պարտվողական կեցվածքը. չիրականացավ իշխանափոխության հասնելու բաղձալի երազանքը. իսկ ավելի մոլի Լևոնականները դեռ հույսեր են փայփայում, հավատալով "Լևոն թագավորի" հաղթանակին ու մխիթարվում իրենց առաջնորդի ճառերով ու նամանավանդ վերջին ելույթով. չկասկածելով իրենց առաջնորդի մտավոր կարողություններին, "ազնվությանը ու անկեղծությանը", համոզված, որ այդ ելույթը իրենց առաջնորդի ընդհատակում թրձված մտքի թռիչքի արգասիքն է , ու այն միակ կախարդական բանալին, որ կդարմանեն ազգի բոլոր ցավերը , նամանավանդ ցավերի - ցավ Ղարաբաղի ճակատագիրը: Ես ամբողջ ելույթից առանձնացնում եմ մի քանի կետ ու կփորձեմ ձեր թուլտվությամբ վերծանել . Այս կետերի ամփոփ վերլուծությունը հոդվածի վերջում, իսկ այժմ միասին փորձենք քննարկել առաջարկվող "փրկության ծրագիրը" և տանք անաչառ գնահատական. Նախ հիշեցնեմ, որ ճառ ասելն ու այն կյանքում իրագիրծելը դրանք իրարից բոլորովին տարբեր կատեգորիաներ են: 88-ին էլ նույն ճառի հետևից կուրորեն գնացինք. հավատացինք, ու՞ր հասանք. արդյունքում 1միլ.ավել արտագաղթ, թալանված տնտեսություն, հուսալքված ժողովուրդ, անարխիա, ամենաթողություն, սեփականշնորհան քողի տակ' թալան, Ղարաբաղի բանակցություններում դիվանագիտորեն պարտություն... Ինքնստիքյան հարց է ծագում. արդյո՞ք միտումնավոր չէր երկարաձգվում պատերազմը, որ ավելի շատ թալանվեր վարար աղբյուրի պես պատերազմի ու երկրաշարժի համար սփյուռքից եկած օգնությունները. այդպես էլ եղավ, երբ մինչև ուղն ու ծուծը ամբողջովին և´ բարոյապես, և´ տնտեսապես երկիրը քայքայվեց , կործանվող նավը լքող առնետների պես մեկիկ -մեկիկ հրաժարական տվեցին ՀՀՇականները. այստեղ են ասել. մեզանից հետո թեկուզ ջրհեղեղ...
ՈՒզում եմ հնչեցնել մի հռետորական հարց.

Ղարաբաղյան պատերազմը ինչի՞ համար էր. կամ հազարավոր զոհերն ու ահավոր զրկանքները... որ գերբնական ուժերով հաղթահաում էինք հանուն ի՞նչ գաղափարի էր միտված.
Միթե՞ Ղարաբաղի անկախության սուրբ նպատակի համար չէր 88-զարթոնքը, որն շանս տվեց ՀՀՇ-ականներին դիվիդենտներ շահել ու աթոռների տիրանալ... Պայքա՜ր, պայքա՜ր մինչև վերջ, կամ' Ղարաբաղը մերն է..., կարգախոսներոր, որ հաճախ էր հնչում Տեր Պետրոսյանի շուրթերից նայիվ ազգին հավատ ներշնչելու համար. այսօր այդ պայքարից սուր նահանջի հոտ է փչում, այսօր խեղաթյուրված են այդ կարգախոսների արժեքներն ու բովանդակությունները...
Տեր Պետրոսյանի ելույթի այն կետերը, որոնք վերաբերվում են Ղարաբաղի թնջուկի իբր թե հանգուցալուծմանը, ցավոք, այն ամբողջովին բխում է Ադրբեջանի շահերից և նորից Ղարաբաղցուն պարտադրվում է ապրել թուրքի լծի տակ. առհամարվում ու ոտնահարվում է նրա ազատ ապրելու կամքը ու բնավ էլ չի բխում ազգի շահերից. այն ոչ միայն սպեղանի չի դնի մեր վերքերին, այլ բառիս բուն իմաստով հայատյաց է:
Հարց է ծագում.
- Այսօր նրան սատարող ազատամարտիկները արդյո՞ք խորը վերլուծության ենթարկել են Տեր Պետրոսյանական "Արցախի փրկության" ծրագիրը. կասկածում եմ.
Տեր Պետրոսյանական պարտադրվող անորոշություններն ու՞ր են տանում մեզ...
Ի՞նչ սին հույսեր ենք փայփայում այս ներկայացված "Փրկության ծրագրից".
Ղարաբաղի վերջնական անկախությու՞ն , քավ լիցի. միայն ու միայն կեղծ պատրանքներ Տեր Պետրոսյանի " գիտական մտքի փայլատակումներից" ծնունդ առած:
Ահա մերկ ճշմարտությունը.
Այսօր, երբ Ղարաբաղը չունի 1 միլիոնի հասնող
բնակչություն ու դեռ պարզ չէ, թե քանի՜ տարի է հարկավոր, որ հասնենք այդ թվին,
չմոռանալով ծնելիության ցածր ցուցանիշները, բերենք ու բնակեցնենք այն փախստականներին, ովքեր նախքինում ապրել են Ղարաբաղի տարածքում, որն Ադրբեջանի տվյալներով դեռ 20 տարի առաջ 1միլ է եղել, բայց այսօր նա աճել, աստղաբաշխական թիվ է կազմում. եթե Տեր Պետրոսյանը գոնե մի փոքր
հեռատեսությունով օժտված լիներ, կամ թվաբանական տարրական հաշվարկ կատարած լիներ, ադրբեջանցիներով արցախը վերաբնակևնելուց առաջ "անորոշ ապագայում հանարաքվեյի, ժողովրդական հարցման " իր "միամիտ" բլեֆներով, մեզ չէր փորձի հիմարացնել կամ "հմուտ" քաղաքական գործիչի" անուն հանած "Լևոն թագավորը" պետք է իմանար, որ հայի ընտանիքում ամենաշատը
ծնվում է 2-3 երեխա, իսկ մուսուլմանի ընտանիքում մինչև 10-ը: Առանց տարրական հաշվարկի Ի՞նչ սին, խաբուսիկ պատրանքներով է կերակրում մոլորված ժողովրդին:
Ի՞նչ հանրաքվի կամ ժողովրդական հարցման մասին խոսք կարող է լինել, կամ կարգավիճակի այս ֆոնի վրա, երբ այս կետերի վերլուծության հանրագումարի լիարժեք պատասխանն է ' Լեռնային Ղարաբաղի անկախությունը հարգարժան Տեր Պետրոսյանը գրում է սառույցի վրա, ու արծաթե սկուտեղի վրա Ղարաբաղը հանձնում է Ադրբեջանին: Այս կետերը մեզ հրամցնելով, առանց դրանց խորքային վերլուծության, միտումնավոր մոլորեցնող պատրանք է ներշնչում ողջ ազգին,
Այս "Փրկության ծրագիրը" մինչև ուղն ու ծուծը հայատյաց է, ուղակի պրոֆեսիոնալ լարված թակարդ, որը բնավ էլ չի բխում ազգի շահերից. ամբոխավարության արդյունքում ծնված այս ճառը Լևոն Տեր Պետրոսյանի ձախողված "Կարապի երգն" է այս բոլոր ապացույցներով ու դրանցից բխող բոլոր հետևանքներով հանդերձ:
Երբ փառամոլությունն է իշխում բանականությանը , մթագնում է ուղեղի բնականոն աշխատանքը, որի արդյունքում թխվում են նման ազգադավ ծրագրեր, որոնք ընդունելի են միայն լևոնախտով տառապողների համար:

Հարց է ծագում.
Արդո՞ք այս ելույթը հետագա քայլերն արդարացնող հետթական դեմագոգյան չէ Տեր Պետրոսյանի կողմից: Պարտված դիվանագետի ձախողված սրբագրման փորձ:

ՍՈՆԱ ԱՐՇՈՒՆԵՑԻ
Գրող-հրապարակախոս -Բրյուսել

***
ԻՆՁ ՄԻՇՏ ՉԻ ԳՈՀՑՐԵԼ ՄԵՐ
կաղող դիվանագիտությունն. անգամ Գյուլի ֆուտբոլային հրավերքի դրական արձագանքն ու մասնակցությունը խոսում է թուրքի դիվանագիտության աճպարարության պրոֆեսիոնալիզմի մասին: Այս անհարգի հրավերքը վճռորոշ պահին, երբ Եվրոպայի ու ԱՄՆ-ի "Հայ-դատի" նվիրյալներն ակտիվ աշխատում են տարբեր խորհրդարանների հետ, որ իրենց խորհրդարաններում քննարկման առարկա դարձնեն Հայոց Մեծ եղեռնը, որը Եվրոպա ձգտող Թուրքիայի կոկորդին կանգնած ոսկոր է, որը խոչընդոտում է Եվրոպայի անդամակցության հարցը, կամ ԱՄՆ կոնգրեսում 106-րդ բանաձևի հավանական ընդունմանը նորընտիր պրեզիդենտի կողմից, Թուրքիայի նախագահ Գյուլին այլընտրանք չէր մնում, քան մոլորեցնել և´ Եվրոմիությանը, և´ ԱՄՆ-ին և և այն պետություններին, որոնք արդեն ընդունել են ցեղասպանության փաստը, նրանց մոլորեցնել, որ հետագայում կանխվեն այլ պետությունների կողմից Հայոց եղեռնը քննարկման առարկա դարձնելու մտադրությունները:
Երբ Թուրքիան ձեռնամուխ եղավ "ԱԽԹԱՄԱՐԻ ՍՈՒՐԲ ԽԱՉ" եկեղեցու վերանորոգմանը. շատերն ուրախացան, բայց ես զգացի, որ այդ բարի կամքի տակ մի մութ թակարդ է լարված. չսխալվեցի, ցավոք սրտի թուրքիայի դրածո պատրիարք Մեսրոպ Մութաֆյանն ու մեր " հարգարժան" Հայաստանի մշակույթային պատվիրակությունը բացմանը իրենց անհարգի ներկայությունով պատվեցին թուրքիային, երեխայի նման ուրախացան, որ վերանորոգվել է "Սուրբ խաչը". իրականում առանց խաչի թուրքական թանգարանի բացման մասնակիցները դարձան: Արծաթե սկուտեղի վրա Պատրիարք Մութաֆյանի խոնարհ ու հնազանդ համաձայնությամբ դարձավ թանգարան: Շուտով Անին էլ կվերակառուցեն ինչքան հնարավոր է ու կխթանեն իրենց տուրիզմը : դեռ շատ հաց ու պանիր պետք է ուտենք, որ թուրքին հասնենք դիվանագիտության մեջ: Թուրքը, եթե պետք լինի կծնկի, ոտքերդ կհամբյուրի...
Գյուլի Հայաստան այցելությունը ես այդ կոնտեքստում եմ դիտում. այո, հանուն Թուրքիայի շահերի Գյուլը գնաց այդ քայլին. Դա խայծ էր Թուրքիայի համար.
շատ հարմար պահի: Բայց ցավալին դա չէ.
Աբխազիայի ու Օսիայի ճանաչման օրերին OPR - ով Լավրովը ճառում էր, որ Ստալինն է բռնակցել ու հիմա ինքնորոշման իրավունքի դրույթներից ելնելովմենք ճանաչում ենք Աբխազիայի ու Օսետիայի անկախությունը:
Մեր բերանը կոտրված, բերանը ջուր առած արտաքին գործերի նախարարը ինչու՞ գեթ մեկ անգամ չկամեցավ տրորել Ռուսի թաթը և պահանջել այդ նույն հիմունքներով ճանաչել Ղարաբաղի անկախությունը, որն առաջիններից մեկն էր, անգամ Ադրբեջանից էլ առաջ հռչակեց իր անկախությունը: Այ, դրա համար է մեր դիվանագիտությունը կաղում: Մենք հանգուցալուծման ճիշտ հասցեյատիրոջից չենք պահանջում գործուն մասնակցություն. բացել արխիվները և չարագործ Ստալինի կատարած հանցագործության սրբագրում պահանջել: ստացվում է այնպես, որ մի գիժ քար է գցում փոսը, հարյուրավոր գիտուններ չեն կարողանում այն հանել: Այս մտորումներիս մասին մի օր գրեցի Սոցիալոգ ԼՅԴՄԻԼԱ ՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆՅԱՆԻՆ.
ՆԱՄԱԿ
Եթե մենք այսօր համարում ենք Թուրքական կառավարությանը Օսմանյան կայսրությունում նրանց նախնիների կատարած ոճրագործության պատասխանատուն, ինչու՞ նույնը չենք պահանջում մեր դաշնակից Ռուսաստանից, քանի որ նա ոչ պակաս պատասխանատու է Ադրբեջանին մեր տարածքների բռանկցմանն ու մեր պատմական հայրենիքի` Թուրքիային նվիրատվության համար: Միթե՞ ռուսական արխիվներում չեն պահպանվում համապատասխան փաստաթղթեր, թե՞ մեր դիվանագիտությունն է կաղում վեր հանելու հույժ կարեւոր մի իրողություն, որ լույս կսփռի շատ մութ ու կնճռոտ հարցերի վրա:
ՊԱՏԱՍԽԱՆ
- Շնորհակալ եմ հարցի համար, որովհետեւ կարծում եմ` սա Հայաստանի վաղվա արդիական խնդիրներից մեկն է:1989 թվականին ակադեմիկոս Վիկտոր Համբարձումյանը սովետմիության պատգամավորների առաջին կոնգրեսի ատյանից կարդաց մի դիմում, որում պահանջվում էր մոսկովյան պայմանագիրը չեղյալ համարել: Ու ես մտածեցի, որ այդ հանճարեղ մարդը հանճարեղ է ոչ միայն գիտության մեջ, այլ նաեւ` քաղաքականության. մարդն իր հեղինակությունը դրեց` այդ հզորագույն քայլը կատարելու համար: Սրա մասին Մոսկվայից խոսվեց, բայց Երեւանից չխոսվեց այն պատճառով, որովհետեւ անկախությունից հետո Հայաստանի լիդերական կազմը մի խնդիր էր ուզում լուծել` լավացնել հարաբերությունը Թուրքիայի հետ եւ միգուցե Հայաստանը դուրս բերել շրջափակումից:Չեմ ուզում խորանալ` ճիշտ էր դա, թե սխալ, բայց Վ. Համբարձումյանի այդ քայլը Հայաստանում իշխանության կողմից ընկալվել չէր կարող: Սակայն ես կարծում եմ, որ այդ հարցը պետք է բարձրանա, եւ այո, Ղարաբաղի հարցի լուծումից հետո մենք հնարավորություն կունենանք խոսելու եւ այդ հարցերի մասին: Ցավոք սրտի` հայոց պատմությունը դեռ մարսված չէ, եւ մենք բազում պատմական խնդիրներ ունենք լուծելու, որոնք երջանիկ պետությունները լուծել են պատմական ճշգրիտ պահին: Մեր ազգը ճշգրիտ պահին չի կարողացել լուծել եւ թողել է հաջորդ սերունդներին:

ԼՅՈՒԴՄԻԼԱ ՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆՅԱՆ
Իրականում սա է մեր փակ դռները բացող այն կորած բանալին, որ փնտրում ենք ավազների մեջ:

ԱՍԱԼԱՅԻ ու նրա ստեղծման, անցած ուղղու մասին մեծ անդրադարձ կար անցած տարի Հունաստանում տպագրվող "Հայաստան" թերթում, որի բոլոր համարները խմբագրությունը պարտաճանաչ ուղարկում է իմ e-mailin:
Հնարավոր չէր կարդալ այդ հոդվածն առանց աչքերը թացացնելու:
Մեծ հպարտություն, անասելի հարգանք ու ցավ զգացի նրանց կրած տառապանքների, հայրենասիրական ոգու... Այստեղ քննարկողներից ոմանք, ովքեր անգամ ոչ թե ճանճ այլ մծակ էլ չկան, նրանց կենսագրության ու անցած ուղղու վրա փորձում են ցեխ շպրտել, ողորմելիներ, ոչնչություններ, նորելուկ "ազգի փրկիչներ". դուք ազգը պառակտելուց զատ ի՞նչ գիտեք, ձեր ձեռքից բացի դրանից ի՞նչ է գալիս: Անամոթաբար ազգին բաժանել եք մասերի.
Ղարաբաղցի - Հայաստանցի, Սերժին ու Ռոբերտին ներկայացնում եք թուրք.
ինչե թե այդ մարդիք Ղարաբաղցի են, ձեռ եք առնում, ոչնչություններ, հիմա քննարկումներում փորձում եք Ղարաբաղի տարածքի պաշտպանի դիրքերի՞ց հանդես գալ, դա էլ շանտաժի մի ձև է: Նորություն չէ, որ Երևանցին իր քթից այն կողմ չի տեսնում. Բրեժնևյան տարիներին, երբ սննդամթերքի սղություն էր շրջաններում, իսկ երևանցին լավ ապահովված էր, խանութները լեփ լեցուն էր, գյուղացին որ գնում էր օգտվելու Երևանի խանութներից. միս, երշիկ, կարագ, պանիր առնելու... հաճախ եմ ականատեսը եղել երևանցիների ճոռոմ բառապաշարին. գեղցիները գալիս մեր բաժինը խլում տանում են, հերթերից հանում դուրս էին շպրտում գյուղացուն... ամեն ինչ Երևանցու համար. հիմա էլ Երևանցին այդ ցավով է տառապում. ինչու՞ պետք է Ռոբերտը կամ Սերժը լինեն Հայաստանի ղեկավարներ. ու որպեսզի ատելություն սերմանեն ու դուրս շպրտեն, դիմում են ամենավերջին բառերով. թուրք... գետինն էլ չեք մտնում, թե՞ ձեզ միայն Ղարաբաղն է պետք ու նրա հողերը, որտեղ հայը ստիպված է եղել գոյատևել թուրքի հետ կողք-կողքի, ստիպված է եղել տասնամյակներ պայքարել իր անկախության ու Հայաստանին վերամիավորվելու համար.
այսօր ազգի ցեցերի կողմից նրա զավակները ձեր թեթև ձեռքով պիտակավորվում են թուրք մականվամբ, որ սեպ խրեք մեր երկու հատվածների մեջ ու պղտոր ջրերում ձուկ որսաք: Երևանցիների բուն նպատակն է դա, դրա համար են հավաքվել Լևոնի շուրջը: Այստեղ' քննարկողներից ոմանք այնպիսի թույնով ու մաղձով են խոսում ղարաբաղցու հասցեին, որ մի պահ մարդ մտածում է, այնտեղ բնակվողները թուրքեր են ու մեր կռիվը դեռ վերջացած չէ.
հիմա էլ Ղարաբաղցի հայի դեմ պիտի շարունակվի: հաճախ մենք մեզ գովում ենք. հայ ենք, գիտունիկ ազգ ենք, հանճարեղ, մարդկային... ամենալավ որակներով մեզ զարդարում ենք, բայց իրականում իրար ոտքի տակ քանդող, գովգովիկ, նախանձ, օտարամոլ, ով հայտնվում է վերևում, աշխատում ենք վայր գլորնք, որ մենք իշխենք, սևացնենք ամենավերջին խոսքերով, խայտառակենք, կանգ չառնենք մինչև մեր սև գործը չանենք: Մենք միշտ էլ չենք կարողացել մեր մեծերին գնահատել, շատ եմ գրել այդ մասին. այս խայտառակ փաստից ու՞ր պիտի թաքնվենք. Հայրիկյանի պես քաղաքական գործիչը, որ իր կյանքի ծաղկուն 18-ը տարին ճաղերի հետևում անցկացրեց ազգի համար, ինչպե՞ս գնահատեցինք, անգամ մարդուն զրկեցինք խորհրդարանում աթոռ ունենալուց, փոխարենը հեղինակությունների փողերին տվեցինք մեր ձայնը , որ անգրագետ փողատերը մտնի խորհրդարան, որ իր բիզնեսին կպնող չլինի. խայտառակություն է, մեր ազգի մեծագույն ամոթը:
Այսպես անհամախումբ ու՞ր ենք գնում, ի՞նչ հաջողություն ենք ակնկալում, երբ այս մի փոքրիկ վերտուալ տարածքում, որտեղ հնարավորություն է ստեղծված հայերով միմիյանց հետ շփվելու, տվյալ հոդվածը քննարակելու, կարծիքներ փոխանակելու, ցավոք ոմանց կողմից օգտագործվում է ամենավերջին հայոյանքներով իրար խայթելու ու ազգակործան քարոզչություն իրականացնելու...
Երբ ընտանիքում սեր , միություն, հարգանք չի լինում մեծ ու փոքրի հանդեպ, էլ այդ ընտանիքում ի ՞նչ հարցեր կարող են դրական լուծվեն:
Ինչ մնում է ԱՍԱԼԱՅԻ ու նրան անդամագրված մեր ազգի նվիրյալներին ու անացած ուղղուն' խոնարհվում եմ նրանց մեծության, նրանց անձի , անշահախնդիր հայրենասիրության առաջ. փառք ու պատիվ բոլոր նրանց, ովքեր առաջնորդվում են ՆԺԴԵՀՅԱՆ այս գաղափարներով.
* * *
Հայրենիքը չի տրւում այնպէս, ինչպես ժառանգւում է հայրենական հարստութիւն: Դա ձեռք է բերւում
ամէն մի սերունդի եւ նրա առանձին անդամի կողմից. ձեռք է բերւում հայրենաճանաչումով, հայրենապաշտութեամբ, նրան արժանի դառնալու ձգտումով: Կարելի է հայրենիքում լինել, բայց հայրենիքից չլինել, կարելի է հայրենիքում ապրել, բայց եւ այնպես հոգեհաղորդ չլինել նրան:
Կարելի է, վերջապէս, իրաւապես հայրենատէր լինել, իսկ հոգեպէս` անհայրենիք:
Արժանի չես հայրենիքիդ, եթէ այն չես դաւանում իբրեւ գերագոյն նպատակ, իսկ անձդ` իբրեւ միջոց:
ԳԱՐԵԳԻՆ ՆԺԴԵՀ

***
Իրականում պահը շատ լուրջ է: Երբ նայում ենք աշխարհի հզորների խարդավանքներին.
ավելի խորն ենք զգում պահի լրջությունը: Ամերիկայի այդ ժպտերես համանախագահ Մեթյու Բրայզան, որ իրականում Ադրբեջանի տարածքային ամբողջականության առաջին պաշտպանն է ու ձայնի գերիրավունք ունեցողն ու անթաքույց արտահայտվում է Ազրբեջանի օգտին, այլևս ի՞նչ օգտակար բան կարող ենք սպասել այս 3+3 ձևաչափով անցկացվող Մոսկվայի բանակցություններից: Կոսովոյի անկախության հռչակումից հետո, անկանխատեսելի է աշխարհի առաջնորդների վարքը, գործելաոճը, շահերի բախումը... քանի-որ Հայաստանը Ռուսաստանի ռազմավարական դաշնակիցն է, հենց այդ կարող է ամերիկյան կողմին դրդի, որ Ղարաբաղյան խնդի կարգավորման գործում մեծ դերակատարություն ունենա ու ի օգուտ Ադրբեջանի տարածքային ամբողջականությունը պաշտպանի. չմոռանանք նաև այն հանգամանքը, որ Հայաստան- Իրան բարեկամ երկրներ են, որը դարձյալ մինուս է Հայաստանի համար, իսկ որ Ադրբեջանը հարուստ է նավթի ու գազի պաշարներով ու Թուրքիայի պես թիկունք ունի, սրանց վերլուծության արդյունքում մտավախությունս շատ մեծ է, որ Հարավսլավյայի օրինակով Ամերիկան պարտադրի ընդունել մեզ համար անընդունելի տարբերակ. Ղարաբաղը Ադրբեջանի կազմում: Այսօր Ամերիկան իր կամքն է թելադրում. նրա տված այդ օգնություն կոչվող միլիոնները էժան չեն նստում մեր վրա. ստիպված ենք լինում ենթարկվել նրա պարտադրած տարբերակին, խաղի կանոններին: Ասելս է, որ հարմար պահի չի ընտրված այս 3+3 ձևաչափով հանդիպումը Մոսկվայում, քանի որ շուտով Բուշը հրաժեշտ կտա սպիտակ տանը և նոր նախագահը' Օբաման, որը էն գլխեն էլ հայամետ էր, նոր հնարավորություն կստեղծվեր փոխելով Մեթյու Բրայզային մեկ ուրիշ հայամետ համանախագահով: Բոլոր դեպքերում, եթե բանակցությունների ընթացքում Ալիևը իր հայտնի թեզը պնդեց տարացքային ամբողջականությանն վերաբերվող. Սերժ Սարգսյանը կտրականապես պետք է դադարցնի բանակցելը, ինչպես Ռոբերտ Քոչարյանն է բազմիցս արել:

ինչու՞ պետք է պատերազմում պարտվող կողմը թելադրի խաղի կանոնները:
Մենք շատ ուշացանք. պատերազմական գործողությունները դադարեցնելուց անմիջապես հետո կնքված զինադադարի ժամանակ մենք մեր կամքը պետք է թելադրեինք, կնքեինք կապիտուլացիայի ակտ ու ամրագրեինք մեր հաղթանակն Ղարաբաղյան պատերազմում' հենց զինադադարը պետք է պայմանավորվեր Ղարաբաղի անկախության հռչակման հետ: Մենք հաղթցինք պատերազմի դաշտում, բայց պարտվեցինք դիվանագիտական ճակատում: Բանակցել Ղարաբաղի կարգավիճակի համար այդ գործընթացը ամբողջովին դիվանագիտական անկարողության պտուղներն ենք այսօր քաղում: Այն դեպքում, երբ Ադրբեջանը տարածք, տարածքի հետևից կորցնում էր, անգամ մի պահ լուրեր շրջանառվեց, որ շուտով հայերը կգրավեն Բաքուն, Մեծ Ալիևը' չեկիստը կարողացավ հմտորեն կանխել մեր հետագա առաջխաղացումն ու համաձայնեց վարել բանակցություններ, հույսը դնելով իր դիվանագիտական հմտությանը, որին մենք ականատես եղանք.
Լևոնը նրան պարտվեց Դիվանագիտական ճակատում ու ստիպված հրաժարական տվեց: Լավ, անցածն էլ հետ չենք բերի, բայց այսօր Ադրբեջանը խեղդում է միջազգային կառույցներին, պնդելով Ազբեջանցի փախստականների վերադարձը ինչպես գրավյալ տարածքներ, այնպես էլ բուն ղարաբաղ, բայց ոչ մի տեղ վեր չի հանվում հայ փախստականների վերադարդի մասին. ամենուրեք լռություն է.
Մարտակերտի, Շահումյանի, Գետաշենի ու Արծվաշենի մասին դարձյալ լռություն:
Բոլոր դեպքերում, երբ վեր ենք հանում այս և նման հարցեր, դարձյալ փաստում ենք, որ պատրաստ չենք լիարժեք, հայանպաստ որոշում ակնկալենք այս հանդիպումից: Հետո, կարծում եմ, եթե բանակցություններն անպտուղ լինեն ու ոչ հայանպաստ, Հայաստանը պետք է ճանաչի Ղարաբաղի անկախությունը. Ամիսներ առաջ Րաֆֆի Հովհաննիսյանի բարձրացրեց այդ հարցը խորհրդարանում, բայց չընդունվեց ցավոք:

***
Այսօրվա Ռուսաստանը լինելով Սովետական միության իրավահաջորդը իրավունք ունի լիովին վերահսկել Ղարաբաղի շուրջ ստեղծված դրությանը, քանզի մենք ականատեսը եղանք ընդամենը 2 ամիս առաջ ճանաչեց Oսիայի ու Աբխազիայի անկախությունը և Վրաստանի ագրեսիան որակեց ցեղասպանություն: Արտգործ- նախարար Լավրովը իր ելույթում նշեց, որ Աբխազիան ու Օսետիան հայտնվել են Վրաստանի կազմի մեջ Ստալինյան բռնակցման հետևանքով, իսկ ժամանակին, երբ Սումգաիթում, Ղարաբաղում, Բաքվում հայերին ջարդում էին, այ այն ժամանակ գիտունիկ Լևոնը պետք է բռներ Ելցենի կոկորդից ու պահանջեր չեղյալ համարել այն փաստաթուղթը, որով Ղարաբաղը հայտնվել էր Ադրբեջանի կազմում ու հենց առաջինը Հայաստանը պետք է ճանաչեր Ղարաբաղի անկախությունը: Հիմա, որ Կիպրոսի կեսը Թուրքը գրավել է, ու արդեն շուրջ 34 տարի ապրում ու բարգավաճում է, անգամ եթե չեմ սխալվում անցած տարի հռչակեց Կիպրոսի Թուրքական հանրապետություն. ո՞վ ձեռքը բռնեց:
Եվրոմիությունը այս է քանի տարի է Թուրքիայի անդամակցությանը Եվրոպա, Կիպրոսի հարցը չի կարողանում լուծել. Ղարաբաղին անկախ կճանաչի աշխարհը, թե չէ, ի՞նչ կարևոր է, կարևորը անվտանգության պաշտպանությունն է ու տնտեսական օգնությունը Հայաստանի կողմից: Ցավալին այն չէ, որ ասում են փախստականների վերադարձ. տեղից ելնողը մեզ պարտադրում է, որ ադրբեջանցի փախստականը գա ու բնակվի բուն Ղարաբաղում, բայց ոչ-ոք ծպտուն չի հանում կես միլիոնից ավել հայ փախստականի վերադարձի մասին. Ադրբեջանցին Նախիջևանը ամբողջովին հայաթափեց. մենք կուլ տվեցինք, սումգաիթի ջարդերը կազմակերպեց, մենք ինչպես հարկն է չհնչեցրեցինք, Բաքվի սահմռկեցուցիչ ջարդերը, Ղարաբաղյան պատերազմը. խելոք ժողովուրդ ենք, սիրում ենք որ մեր մասին օտարները հոգ տանեն. օտարների մեջ բոլորը Քեռոլայն Քոքս չեն, կամ Ցվետլանա Պասկալևա, որ օժտված լինեն մարդկային խղճի հազվագյուտ որակով: Եթե ուշադրություն դարձրած լինեք Ռուսաստանյան լրատվամիջոցների մեկնաբանությունները Օսետիայի դեպքերից հետո, թե ինչպեսի ռեպորտաժներով, մեկնաբանություններով հեղեղված էր հեռուստասույցն ու մամուլը: Ռուսաստանյան լրատվամիջոցները մի մարդու նման լծվեցին պաշտպանելու իրենց նախագահի որոշումը Օսիայի ու Աբխազիայի անկախության.
Վրացական գործողությունները որակելով էթնիկ զտում. ցեղասպանություն:
Մեր թե ԶԼՄ-երը , թե կուսակցությունները չեն գիտակցում պահի լրջությունը. իրար են գզում, թշնամական լիցքերով թունավորում մամուլն ու ժողովրդին. փոխանակ միասնական, մի գաղափարի շուրջ հանդես գալուն, սրանցից ամեն մեկն իր սև գործն անում է իր հերթին ազգին պառակտելու: Լրատվամիջոցներն ես կարդում, մեկը մյուսի վրա սուր է ճոճում,Կուսակցություններին ես լսում, զուտ աթոռակռիվ է: Ղարաբաղի համար մտածողը կհամագործակցի իշխանությունների հետ, իր բաժին ավանդը կբերի ազգանապաստ այս կնճռոտ հարցին: Ինչ է դուրս գալիս. եթե ես չեմ ընտրվել երկրի նախագահ, հերն էլ անիծած, թե Սերժը ինչպես կլուծի, կարևորը լիքը կեխտեր գտնեն վրան ու սխալների մեջ մեղադրեն. ինչու՞ այսպես չարեց, այնպես արեց... մեղքերի տարափ տեղան, եթե իրոք սրտները ցավում է Ղարաբաղի ու Ղարաբաղցիների համար, թող իրենց ուսերից գցեն փառամոլության սքեմը ու լծվեն ազգանպաստ գործունեության. ազատության հրապարակներում չեն լուծվում Ղարաբաղի հարցը, այլ' բանակցությունների սեղանին, մեղադրել շատ հեշտ է. Լևոնին իրոք շանս ուներ այդ հարցը լուծելու, բայց ցավոք չուներ դիվանագիտական փորձ ու հմտություն, հիմա, եթե ընդհատակից դուրս է եկել յուրացրած դիվանագիտական դպրոցը ու սիրտը իրոք ցավում է Ղարաբաղի համար, պարտադիր չէ, որ Նախագահ դառնալուց հետո իր մասնակցությունը բերի, նամանավանդ Սերժ Սարգսյանն ի սկզբանե հայտարարեց, որ համաձայն է բոլոր կարող ուժերի հետ է համագործակցել. Իսկ Լևոն Թագավորը թքած ուներ համագործակցության հետ. նա միայն ու միայն թագն ու աթոռն էր ուզում. Ղարաբաղը նրա ինչի՞ն էր պետք. ուղակի շահարկում էր, ժողովրդին հրահրելու. ամբոխավարության կանոններն են թելադրում...

***
կյանքում ոչ մեկին չեմ քծնվել, հաճոյացել, սողացել կամ հարմարվել. այդ որակները հարիր չեն իմ էությանը.
իմ կյանքի դևիզն է եղել. ըմբոստնել, երբ խեղճին, թույլին հալածել են, ուժերիս ներածին չափով տեր եմ կանգնել. Միշտ պայքարել եմ անարդարության դեմ.
այսօր էլ. ճշմարտությունն հնչեցնելու համար ինձ հետաքրքիր չէ, թե այդ պահին իմ ճանապարհին ով է կհանդիպի. Լևոնը, Ռոբերտը, թե Սերժը.
Իմ ըմբռնումների տեսադաշտը գլոբալ խնդիրներ են. ազգի շահն է. միասնականությունը ու անվտանգությունը. մենք մեր ազգային խնդիրները մեր ստամոքսի բավարարվածության շրջանակներից անդին պիտի նայենք.
Այսպես պառակտված ինչքա՞ն կգոյատևենք և ու՞ր կհասնենք. նախ մեր թշնամուն շանս կտանք, որ մի կողմից էլ իրենք իրենց սև գործ անեն մեր նորանկախ պատականությունը կամաց-կամաց քայքայելու:
Պանթյուրքիզմի գաղափարը իրագործելը թուրքիայի գերնպատակն է. այսօր էլ իբր "խաղաղության աղավնի" ձեռքը դրել է Կովկասի վրա , ուրեմն պետք է զինվենք սթափ մտածելու, սևը սպիտակից ջոկելու կարողությամբ, երբեք չգայթակղվենք սին խոստումներին ու պատրանքների գիրկը չնետվենք առանց ծանր ու թեթև անելու.
Երբեք չեմ սիրել իմ կատարած ազգօգուտ գործունեթյունը ի ցույց դնել, միշտ մնացել եմ ստվերում, ուրեմն հետևություն, եթե մարդ իր ազգի համար մի լավ բան անելու ընդունակ է, կարողանում է հաջողել, պարտադիր չէ որ նախագահ լինի, դա պիտի անի անտրտունջ, ոչ ցուցադրաբար, համեստորեն ու լռակյաց . ազգի դեմ ծառացած խնդիրները, միասնական, հավաքական ուժերով են լծվում . ոչ ազգին իրար դեմ հանելով: Մենք Չարենցի պատգամը պետք է սրբորեն պահպանենք, որպես մեր ազգի փրկության ու հարատևության գրավական. ուղղեցույց.
"ՈՎ ՀԱՅ ԺՈՂՈՎՈՒՐԴ ՔՈ ՓՐԿՈՒԹՅՈՒՆԸ ՔՈ ՀԱՎԱՔԿԱՆ ՈՒԺԻ ՄԵՋ Է"
Այս մի տողը երբ մանրում ենք ու խորը վերլուծության ենթարկում, այնտեղ գտնում ենք այն բանալին, որը կբացի մեր ազգի դեմ փակված բոլոր դռները:
Եթե ընդունակ չենք միասնականության, ուրեմն մենք առանց ապագայի ազգ ենք:

Այստեղ' Բրյուսելի "Հայ դատի" Գործադիր տնօրենը ԼՈՐԱՆ ԼԵՅԼԵՔՅԱՆԸ, որն օտար հողում ծնված ու մեծացած մի հիասքանչ երիտասարդ է ու հայերեն էլ չգիտի խոսել, այս հիասքանչ երիտասարդը տքնաջան աշխատում է ողջ Եվրոպայի երկրների խորհրդարանների հետ Հայկական հարցը' Ցեղասպանությունը ընդունելու ուղղությամբ: Ասելս է, որ այդ տղան իր ուժերի ներածի չափով ազգի համար անգնահատելի աշխատանք է անում, բայց ստվերում է, ոչ ոք նրա անունը չի շոշափում. ով է, ինչ է անում, ոչ թերթերն են գրում, ոչ հեռուստացույցով են ներկայացնում, բայց այս տղան գիտակցում է, որ իր գիտելիքները ծառայեցնում է իր ազգին. ու հոգևոր մեծ բավարարվածություն է ստանում, երբ որևէ երկրի խորհրդարան ընդունում է Հայոց Մեծ եղեռնը: Մենք այն ազգն ենք, որ 500տարի եղել ենք օտար պետության հպատակը, 70 տարի սովետի. հիմա, որ անկախ ենք ու պետք է այդ տարիների մեր կորցրածը հետ բերենք, դրա համար միայն ու միայն միասնականությունն է մեր փրկությունը, էլի հանգեցի Չարենցյան բանաձևին: Դա նշանակում է, որ առանց միս ուտելու պիտի ապրենք, առանց գզվռտվելու, առանց իրար թույնելու...
իրար օգնելով, իրար թիկունք կանգնելով պիտի ուժեղանանք ու ցույց տանք մեր ուժն աշխարհին. Ամերիկայում եղեռնի երրորդ սերունդն է դուրս գալիս փողոց պահանջում պատմական անարդարության վերականգնում. դա արյան կանչ է, հոգևոր պահանջ :

Եղեռնից հետո մեր ազգն ավելի հավաքական էր, քան այսօր. մի լավ խոսք կա. մարդ նեղ օրվան դիմանում է, բայց լեն օրվան' ոչ. ստամոքսը ընդամենը օրգան է, որին գոհացնելու համար պետք չէ իրար փոր թափենք, հայոյենք...
Ղարսեցի տատս հաճախ էր ասում,-
-Էն տունն որ անընդհատ ղալմաղալ էղավ, էն տունը խեր, բարաքյաթ չի ըլնի:
Հետևությունը թողնում եմ քեզ:

Հավաքական ուժն է ազգի
գաղափարը քո անմեռ,
Փրկությունն այս է հայի.
Միակ ճանապարը մեր.
Ողորմություն ումի՞ց խնդրենք,
Որ պաշտպանի դավերից,
Մեր կռիվը պիտի կռվենք,
Սա եկած է դարերի...

Ես չեմ զարմանում, այլ զայրանում եմ, որ հայի տեսակն է փոխվել.
թուրքի ասած թասիբն անգամ չունենք, շուտ ծախվում ենք, քծնում, ծնկում, հարմարվում... էլ ո՞նց կլինի Եվրոպա ենք ուզում մտնել. մի լավ հայկական ասացվածք կա. ջուրը չտեսած ոտքերն են հանում. հիմա մեր ջահելները. խոսքս մեր կանանց որակի փոփոխության մասին է. դեռ Եվրոպա չմտած մերկացել են: Այսքան տարի Եվրոպայում եմ ու այսքան բաց, մերկ աղջիկներ չեմ տեսել, ինչքան մեր Հայաստանում. Իսկ եթե մեկ-մեկ տեսնում եմ մերկ, գոնե համեստ ձևով է, իսկ մեր մոտ ճչացող ու տհաճ: Ոչ մեկին չի հետաքրքրում ազգային նկարագրի խաթարումը, երբ հայ կինը ցեղասպանության ժամանակ իր աղջիկ երեխաին խեղդել, Արազն է գցել, որ թուրքը չպղծի իր երեխու նամուսը, հիմա մեր հայ մայրերը նստած դահլիճում հրճվում եմ իրենց աղջկա մերկ պորտապարով...

Շատ եմ գրել այդ մասին, հանուն Եվրոպայի սիրու երկրում բույն դրեց աղանդավորությունը, այլընտրանքային ծառայությունը, էլի շատ ու շատ պարտադրված ապազգային որոշումներ, որոնք խաթարում են մեր ազգային նկարագիրը:
Եվրոպան իր օրենքները Դամոկլյան սրի նման կախել է մեր փոքր ազգի գլխին ու իր որոշումներն է ստիպում կատարել. ցույցեր արտոնել. հասկացա, բայց այն ցույցերը, որ օրեր շարունակ մարդկանց պահում են լարված վիճակի մեջ, այն ցույցերը, որ նպատակ են հետապնդում հեղաշրջման, Ո՞ր Եվրոպական պետությունում չի ճնշվում, ձերբակալություններ չի լինում: Եվրոպան նախ թող իր ընդունած հիմար որոշումները քննության առնի ու չմիջամտի անկախ պետության տարածքում ցույցերի ժամանակ կատարված օրինախախտներին ազատ արձակելու ուլտիմատումով : Թող Եվրոպան իր պետությունում կիրառի այդ "դեմոկրատական" օրենքները ու ոստիկաններով չհարձակվի ցուցարարների վրա.

ոտքերի տակ գցելով, քացիներ տալով ոտ ու գլխին, կալանավորելով: Կարծում եք տանելուց հետո բաց են թողնում, քավ լիցի. նրանք օրնախախտի հանդեպ ավելի խիստ են քան Հայաստանում: Ոստիկանի կարգավիճակում է հայտնվել Եվրոպան ու անկախ երկրի ներքին կյանքին ակտիվ միջամտելուց զատ, դեռ պատժամիջոցնրով է վախեցնում: Լևոնին ու նրա թիմակիցներին էլ դա է պետք. դրա համար էլ ոտքները մի թայի մեջ մտքրած Եվրոպայի հրամանների կատարում են պահանջում իշխանություններից:
Մեր իշխանությունները դարձել են հլու կամակատարը Եվրոպայի, մի գեղեցիկ օր, Թուրքիայի անդամակցությունից հետո, նորից հայտնվելու ենք Թուրքիայի լծի տակ: Եվրախորհրդում մեծամասնություն կազմող Թուրքիան միշտ էլ բամփելու է Հայաստանի գլխին: Դրա համար էլ ասում եմ, քանի չունենք պրոֆեսիոնալ դիվանագետներ, արտաքին ռազմավարական դոկտրինա, միշտ էլ օտարն է իր կամքը թելադրելու մեզ, մենք էլ ճորտի հնազանդությամբ աշխատելու ենք կատարել, որ հանկարծ Եվրոպային չնեղացնենք ու մեր երկրում ամենաթողությունը իշխի:
եթե օրենքի առաջ բոլորը հավասար են, ինչպե՞ս եղավ, որ ողջ երկիրը թալանվեց, Լևոնը պատասխանատվություն չկրեց, ինչպե՞ս է լինում, որ Լևոնի պատճառով 10-ը մարդ է մեռնում ու նորից Լևոնը ջրից չոր է դուրս գալիս. դեռ մի բան էլ իշխանություններն են մեղավոր: Քանի Լևոնը անձեռնմխելի է, դեռ մեր ազգի գլխին սև ամպը կախվելու է: Հետո մի անհերքելի փաստ.
Ազատության հրապարակի բազմության 90%-ը Լևոնի աղանդավոր եղբայրներն են ու հենց նրանք են ամենուրեք ցեխ շպրտում Գարեգին վեհափառի վրա, որ ժողովրդի մեջ հակակրանք ստեղծվի, պառակտի մեր սուրբ հավատը: Քանի Լևոնը ազատության մեջ է, մենք կօտարվենք և մեր եկեղեցուց, և մեր անկախ պետականությունից. մի գեղեցիկ օր նորից մեզ կդարձնի թուրքահպատակ. չմոռանանք, որ ՀՀՇ-ն ի օրոք փակվեցին համարյա բոլոր ռուսական դպրոցները. հիմա էլ իրենց քարոզները նույն երանգն ունեն
Մեղք է մեր ազգը, որ նման զավակ ունի:

ՎԱՀԱՆ, ամբողջովին համամիտ եմ քեզ հետ.
Իսկ մտաորականների հղած նամակը ըստ ինձ ավելի է ցածրացնում մեր ազգին, քան թե գործ է անում: Ինչու՞ չսիրեցի հայի այդ որակը, որն ավել շատ թուրքին է հատուկ' ծնկելը: Մի ժամանակ էլ Հայ-թուրքական հաշտեցման հանձնաժողով ստեղծվեց, բայց գրվեց սառույցի վրա հաշտեցումը:
Նորից եմ ուզում հանգել ՄԵՑՆ ՉԱՐԵՆՑԻ մարգարեական բանաձևին.
"ՈՎ հայ ժողովուրդ, քո փրկությունը քո հավաքական ուժի մեջ է"
Հավաքականություն բառը պետք է պազմակողմանի հասկանանք. օրինակ.
Հայաստանում ունենք շատ լավ քաղաքանագետներ, որոնց կարծիքի հետ հաշվի չեն նստում ոչ իշխանությունները, ոչ էլ այս պարագայում մեր մտաորականությունը. մոռացա արտաքին գործերի նախարարությանը: Հաճախ եմ հիանում քաղաքագիտության դոկտոր Արմեն Այվազյանի անկրկնելի աշխատություններով ինչպես Մեծ Եղեռնի, այնպես էլ Ղարաբաղի կնճռոտ խնդիրների լուծման ճանապարհները լուսաբանող: Չմոռանամ ՎԻԼՍՈՆԱԳԵՏ Արա Պապյանին: Եթե ԿՐԻԼՈՎԻ հայտնի առակի նման ամեն մեկն իր կողմը չձգի, կամ ավելի ճիշտ. աջ ձեռքը իմանա, թե ձախն ինչ է անում, ամեն բան իր տեղը կընկնի:
Կարծում եմ մեր ազգի համար ամենակարևորը արժանապատվության զգացումը չկորցնելն է. Մենք չէ որ պիտի խնդրենք թուրքին. ստացվում է մի աբսուրդ վիճակ. Մարդասպանին խնդրում ենք. եկ հաշտվենք, ոչինչ, որ դու 1,5միլ. ազգիս մորթել ես, ոչինչ, որ թալանել ես ծովից-ծով մեր բազմադարյան հայրենիքը, ոչինչ, որ թափառական ենք դարձել ու սփռվել աշխարով մեկ, ոչինչ, ոչինչ, ոչինչ... որը՞ թվեմ Իմ կողմից "Ֆուտբոլային դիվանագիտությունը" դիտվեց առվազն թիթիզություն. երեխայական անմտածված քայլ: Որերրորդ անգամ եմ այդ մասին բարձրաձայնել, երբ աշխարհով մեկ սփռված "Հայ-դատի" գրասենյակները ակտիվ լոբբիստական աշխատնքներ են տանում Ցեղասպանության ճանաչման ուղղությամբ, հանկարծ երկրի նախագահը մտածում է, թե ինքը ավելի խելոք է քան Գյուլը: Թուրքի համար դրանից լավ պահ չկար աշխարհին աճպարարի պես մոլորեցնելու. մի խոսքով այդ քայլով մեծ հարված էր "Հայդ-դատի" թիկունքին: Հիմա թուրքիան հանգիստ կարող է աշխարհին ասել.
դուք ձեր տեղը նստեք, մենք Հայաստանի հետ մեր հարցերը կլուծենք, բայց ինչպե՞ս. թուրքը վստահ է իր անկրկնելի դիվանագիտության վրա:
Մեր կարճամիտ մտավորականներն էլ կարծեցին թե թուրքը բարիացել է. Գյուլը եկավ հայաստան, բա Ո՞նց
Մեր պատմական հողերի վերադարձը կախված է առաջինը Օբամայից.
տա Աստված, որ նա եկող ապրիլի 24-ին արտահայտվի "Ցեղասպանություն" բառը, հետո միջազգային դատարան. Սևրի դաշնագրի հիման վրա և ՎՈՒԼԴՈ ՎԻԼՍՈՆԻ գծած քարտեզի հիման վրա . "ԻՐԱՎԱՐԱՐ ՎճՌԻ"-ով պահանջենք մեր տիտղոսն ու իրավունքները գոնե դաշնագրում գրված ու "Իրավարար Վճիռում" նշված վիլայեթների վրա:
Մի բան գիտեմ միայն. 1,5միլ անմեղ արյունը գետին չի մնալու երբեք...
Այդ մե՛նք ենք երևի այն հարուստը,
Որ անցյալի մեր այդ տկլորությամբ հարուստ -
Պիտի ժառանգենք մեր դարերի կորուստը,
Որ բոլո՜ր տկլորներին սահմանված է վերուստ...
Երևում է իրականում այդ տկլորությունը մեզ շատ է դուր գալիս, հատկապես որ այն ունի պատմություն և հերոսականության դափնիներ: Եվ այսօր ևս այդ տկլորությունը կարող է համարվել հերոսականության ցուցիչ..
Չարենցին
---------------
Հավաքական ուժն է ազգի
Գաղափարը քո անմեռ
Փրկությունն այս է հայի
Միակ ճանապարհը մեր.
Ողորմություն ումի՞ց հայցենք,
Որ պաշտպանի դավերից
Մեր կռիվը պիտի կռվենք'
Սա եկած է դարերից,
Սուրը եթե պատյան դնենք
Տանուլ կտանք մ ենք նորից.
Միտքդ այս էր , կիսատ մնաց
Երգդ պոկված լարերից:
Այսօր ես եմ երգդ երգում,
Երգս եմ խառնել քո երգին,
Վախենում եմ ես էլ մնամ
Կարոտ մեր լույս հողերին
Չարենց, ես էլ քո բոցերից
Ծոցս առած, կրակված,
Երգս պայքար, պահանջս արդար,
Ոխն է սրտումս ծվարած.
* * *
Հայոց վաղվա օրը մուժ է
Մասիս սարին ամպն է թառել.
Արդարության դուռը փակ է
Ղարսն է ճամփիդ աչքը պահել.
Հավաքական մտքերդ էլ վեհ
Այսօր կախված են օդից,
Մինչև օրս չենք ազատվել
Այդ ազգային, բարդույթից.
* * *
Զարթ